Niezbędne Kwasy Tłuszczowe

Niezbędne kwasy tłuszczowe, zwane także NKT, są to tłuszcze, których organizm potrzebuje, lecz których nie syntetyzuje. Działanie NKT wzmacnia błony komórkowe i sprzyja rozwojowi mięśni oraz nerwów. Tłuszcze rybie oraz olej z wiesiołka dwuletniego należą do najbogatszych źródeł niezbędnych kwasów tłuszczowych.

Niezbędne kwasy tłuszczowe są naturalnymi środkami przeciwzapalnymi i są pożyteczne, jeśli chodzi o leczenie zapalenia stawów, astmy oraz szeregu zaburzeń skórnych. Stosuje się je także leczniczo w celu rozrzedzenia krwi i do zapobiegania zakrzepom. Dwa główne niezbędne kwasy tłuszczowe to kwas linolowy i kwas linolenowy, znane także jako oleje omega-6 i omega-3. Obie te substancje mają zasadnicze znaczenie dla struktury i efektywności mózgu i układu nerwowego, odpornościowego, hormonalnego, układu krążenia i skóry. Pierwszą oznaką niedoboru jest sucha skóra, suche oczy i zwiększone pragnienie. Wszelkie nasiona, a w szczególności ziarna sezamu i słonecznika są bogate w kwas linolowy (omega-6), natomiast pestki dyni i siemię lnu obfitują w kwas linolenowy (omega-3).

Kwas linolowy ulega w organizmie przemianie na dwie dalsze substancje: kwas gamma-linolenowy (GLA) oraz di-homo-gamma-linolenowy (DGLA), które następnie przemieniają się w kwas arachidonowy (AA). Kwas linolenowy zostaje zamieniony w kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA). EPA i DHA znajdują się także w tłustych rybach: makrela, śledź, łosoś, sardynki. Co więcej, z DGLA, AA i EPA w dalszej kolejności wytwarzane są prostaglandyny.

Oleje rybie

  • przeciwdziałają niektórych leków immunosupresyjnych
  • pomagają w leczeniu chorób nerek
  • pomagają zapobiegać nowotworom
  • zatrzymują postępy zapalenia stawów
  • pomagają chronić przed nadciśnieniem
  • zapobiegają chorobom naczyń krwionośnych
  • pomagają w zapobieganiu i leczeniu łuszczycy

Obecnie uważa się, że oleje rybie wpływają korzystnie na ogólny stan zdrowia i leczą wiele schorzeń. Najlepszymi źródłami są ryby, takie jak śledź, łosoś, tuńczyk, dorsz oraz duże krewetki. Większości ludzi wystarczy zwiększenia spożycia ryb i owoców morza dla uzyskania korzyści płynących ze spożywania tłuszczów rybich w naturalnej formie.

Olej z wiesiołka dwuletniego

  • zmniejsza łuszczenie i zaczerwienienia skóry, zapobiega swędzeniu i wspomaga gojenie się w przypadkach egzemy
  • poprawia stan suchej skóry i zapewnia stabilność i moc błon komórkowych komórek skóry
  • opóźnia proces starzenia się
  • pomaga zapobiegać stwardnieniu rozsianemu
  • pomaga leczyć uszkodzenia wątroby i nadaktywność u dzieci
  • stymuluje przemiany tłuszczu w energię w organizmie, co sprawia, że jest to doskonały środek dla osób otyłych
  • łagodzi objawy nierównowagi hormonalnej, która prawdopodobnie jest przyczyną zespołu napięcia przedmiesiączkowego i zaburzeń menopauzalnych, zmniejszając obrzęk, zatrzymywanie wody, drażliwość i depresję
  • zmniejsza reumatoidalne zapalenia stawów
  • oddziałuje immunosupresyjnie na organizm

Pierwsi poznali potencjał wiesiołka dwuletniego Indianie amerykańscy, którzy robili wywar z nasion, stosowany jako płyn pomagający się goić ranom. Olej z wiesiołka dwuletniego jest bogatym źródłem kwasu gamma-linolenowego, znanego jako GLA. Organizm potrafi syntetyzować GLA z niezbędnych kwasów tłuszczowych. Niezbędne kwasy tłuszczowe pełnią wiele funkcji w organizmie jedną z nich jest dostarczenie substancji podobnych do hormonów prostaglandyn, które wywierają istotny wpływ na organizm, tonizując naczynia krwionośne, kontrolują działanie układu trawiennego i funkcjonowanie mózgu. Prostaglandyny wywierają także dobroczynny pływ na układ odpornościowy.

Selen

Przez długie lata selen był postrzegany jako pierwiastek toksyczny dla organizmu. Szczególnie objawiano się jego właściwości kancerogennych. Dopiero stosunkowo niedawno odkryto, że selen choć obecny jest w organizmie jedynie w śladowych ilościach, pełni niezwykłą rolę ochronną w odniesieniu do wielu procesów chorobowych, w tym także chorób nowotworowych. Selen jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym oraz przeciwutleniaczem. Badania wykazały, że chroni przed takimi związanymi z wiekiem schorzeniami, jak choroby serca, zapalenia stawów i może przyczyniać się do leczenia i zapobiegania schorzeniom związanym z brakiem odporności, takimi jak AIDS. Organizm potrzebuje jedynie znikomych ilości selenu dziennie, lecz są one niezbędne, szczególnie ze względu na rolę selenu w ochranianiu błon komórkowych i wspomaganiu ich wszelkich funkcji.

Działanie Selenu:

  • jest składnikiem enzymu chroniącego organizm przed toksycznymi efektami wolnych rodników
  • ma znaczenie dla prawidłowego działania układu immunologicznego
  • pełni rolę odtruwającą w zatruciach metalami ciężkimi, takimi jak kadm i rtęć
  • ma znaczenie płodności męskiej
  • opóźnia proces starzenia
  • neutralizuje alkohol, dym i niektóre tłuszcze
  • chroni przed chorobami serca i krążenia
  • pomocny w leczeniu łupieżu
  • przedłuża młodość, dając młody wygląd

Zalecane normy dietetyczne na Selen dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych[µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 20 90
Dzieci 4-8 lat 30 150
Chłopcy 9-13 lat 40 280
Młodzież męska 14-18 lat 55 400
Mężczyźni 19-30 lat 55 400
Mężczyźni 31-50 lat 55 400
Mężczyźni 50-70 lat 55 400
Mężczyźni powyżej 70 lat 55 400
Dziewczęta 9-13 lat 40 280
Młodzież żeńska 14-18 lat 55 400
Kobiety 19-30 lat 55 400
Kobiety 31-50 lat 55 400
Kobiety 50-70 lat 55 400
Kobiety powyżej 70 lat 55 400
Kobiety ciężarne do 18 lat 60 400
Kobiety ciężarne 19-30 lat 60 400
Kobiety ciężarne 31-50 lat 60 400
Kobiety karmiące do 18 lat 70 400
Kobiety karmiące 19-30 lat 70 400
Kobiety karmiące 31-50 lat 70 400

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Najbardziej narażeni na niedobór selenu są ludzie odżywiani długotrwale przez kroplówkę. Ponadto na niedobór selenu narażeni są przede wszystkim ludzie zamieszkali na terenach ubogich w selen (niektóre ziemie Chin, Syberii, Nowej Zelandii oraz niektóre rejony USA).

Jeśli za mało, to…
Objawem ostrego niedoboru selenu są choroby Keshana i Kashina Becka występujące wśród niektórych populacji Chin i Syberii, żyjących na ziemiach wyjątkowo ubogich w ten pierwiastek.  Choroba Keshana jest rodzajem kardiomiopatii, prowadzącej do charakterystycznego powiększenia serca. Zmiany są nieodwracalne, kiedy się rozwiną, nie pomaga nawet zwiększona podaż selenu. Choroba Kashina – Becka atakuje z kolei stawy, prowadzi do ich powiększania, deformacji kostnych oraz opóźnienia wzrostu. Niski poziom selenu prowadzi również do zwiększonego ryzyka zapadalności na choroby krążeniowe – miażdżycę, dusznicę bolesną, udary mózgu. Niedobory selenu mają wpływ na bezpłodność i na rozwój chorób nowotworowych, wczesne starzenie się organizmu, małą odporność organizmu, podatność na infekcje, podatność na chandrę i depresję, zmienność nastrojów, ciągłe odczucie zmęczenia, ból mięśni i otępienie.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar selenu powoduje łysienie, uszkodzenia skóry, sczernienie paznokci, nadwrażliwość, nudności i wymioty. Po wpływem zatrucia selenem, zwiększa się prawdopodobieństwo powstawania nowotworów.

Dużą ilość Selenu zawierają:

  • warzywa: brokuły, kapusta, ogórki, cebula, seler, kukurydza i pomidory
  • czosnek
  • grzyby
  • wątroba i nerki zwierzęce
  • owoce morza i ryby
  • płatki kukurydziane, nasiona słonecznika, zarodki pszenne i otręby pszenne
  • orzechy brazylijskie

Czy wiesz, że…
Szczególnie bogatym, a nie docenianym dotąd źródłem selenu są wody siarczane ze Swoszowic i Buska. Przyjmuje się, że ich lecznicze właściwości, które dawniej wiązano z siarką, należy przypisać właśnie selenowi.

Suplementy zawierające selen:
1. Vital 0 – 15 µg
2. Vital A – 40 µg
3. Vital B – 15 µg
4. Vital AB – 40 µg
5. Full Spectrum – 20 µg
6. Infant Formula – 60 mg
7. Lion Kids D – 10 µg
8. Senior formula – 20 µg
9. Super CoQ 10 Plus – 10 µg
10. Protect 4 Life – 2o µg
11. Mega Protect 4 Life – 25 µg
12. Smokerade – 20 µg
13. Power Mins – 20 µg
14. Menopausal Formula – 10,5 µg
15. Pro-State Power – 80 µg