Czym są witaminy i składniki mineralne

Nazwą witaminy obejmujemy wiele związków chemicznych o różnej budowie. Odgrywają one ogromną role dla zdrowia człowieka, są potrzebne  dla sprawnego przebiegu wielu przemian metabolicznych. W zasadzie związki te nie są syntetyzowane przez ustrój i muszą być dostarczone z pożywieniem. Brak lub względny deficyt witamin w pożywieniu jest przyczyną charakterystycznych stanów niedoborowych i chorób (awitaminoz). Witaminy zwykle dzielimy na dwie duże grupy rozpuszczalne w tłuszczach – A, D, E, K oraz rozpuszczalne w wodzie – C i grupa witamin B.

Są to metale oraz inne składniki nieorganiczne, które działają podobnie jak witaminy, wspierając procesy zachodzące w organizmie i dostarczając budulca dla zębów i kości. Zazwyczaj klasyfikujemy je na makroelementy i mikroelementy. Do makroelementów zaliczamy: wapń, fosfor, magnez, potas, sód, chlor i siarkę, do mikroelementów należą: żelazo, miedź, jod, cynk, mangan, molibden, selen, kobalt, fluor, chrom, cyna, wanad i krzem. Lista niezbędnych składników mineralnych wciąż jeszcze się rozszerza w miarę postępu badań naukowych. Nasz ustrój nie wytwarza potrzebnych nam składników odżywczych i musi je otrzymywać z pożywieniem lub w postaci suplementów.

Rośliny lecznicze mają nie tylko wartość odżywczą, ale także cały szereg właściwości terapeutycznych. Są stosowane do zwalczania infekcji i chorób oraz w celu zmniejszania szkód wyrządzonych przez wolne rodniki. Wpływają też korzystnie na funkcjonowanie różnych układów naszego organizmu, w tym układu odpornościowego, nerwowego, mózgu, krwiobiegu, układu oddechowego, płciowego, hormonów oraz układu moczowego i trawiennego.

Czego powinna nam dostarczać żywność

Żywność zawiera wiele składników, najważniejsze z nich to białka, węglowodany, tłuszcze i błonnik, lecz również niezbędne są witaminy i składniki mineralne, regulujące funkcje organizmu. Pełnowartościowa żywność nie „uszlachetniana” i nie przetwarzana dostarcza tych składników w formie naturalnej, dlatego też są one prawdopodobnie najbardziej korzystne dla naszego zdrowia. Procesy produkcyjne niszczą składniki odżywcze i zmieniają naturalny skład żywności. Warto wiedzieć, co zawierają spożywane przez nas produkty i w jakiej formie najlepiej je spożywać.

Na zdrowe odżywianie składa się pięć grup produktów żywnościowych: tłuszcze, węglowodany, białka, minerały i witaminy. Potrzebujemy także wody, która znajduje się w większości pokarmów i z której w dużej części składa się nasz organizm. Białka powinny stanowić około 15% pożywienia, węglowodany około 60% lub więcej, tłuszcze natomiast maksymalnie 25 do 30%.  Witaminy i minerały można znaleźć w każdej z tych grup, a prawidłowa dieta powinna zawierać wszystkie lub większość z nich w odpowiednich ilościach. Poszczególne witaminy powodują przyspieszenie tych, zachodzących w całym organizmie, reakcji chemicznych.

Witaminy dzielimy na dwa rodzaje: rozpuszczalne w wodzie (witaminy z grupy B i witamina C) oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E i K). Witaminy rozpuszczalne są wchłaniane przez jelita i przenoszone przez krwiobieg do tkanek, gdzie zostają wykorzystane. Organizm nie magazynuje tych witamin i dla uniknięcia niedoborów musi je otrzymywać codziennie. Substancje te są niezbędne do spełniania wielu rozmaitych funkcji organizmu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach pełnią wyspecjalizowane funkcje. Są wchłaniane w jelitach, po czym układ limfatyczny przenosi je do różnych części organizmu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, szczególnie A i D przyjmowane w nadmiernych ilościach wykazują działanie toksyczne. Organizm nie mógłby skutecznie przyswoić witamin bez 18 znanych minerałów, potrzebnych mu do prawidłowego funkcjonowania.

Zachodni sposób odżywiania oznacza na ogół duże spożycie cholesterolu i tłuszczów, małą ilość błonnika oraz dużo rafinowanych cukrów i produktów zwierzęcych. Ludzie stosujący dietę z niską ilością tłuszczów i cholesterolu, a bogatą w błonnik, czyli z dużą ilością warzyw i owoców, są szczuplejsi, zdrowsi i mają więcej energii. Dolegliwości takie jak ból mięśni, bóle głowy, cukrzyca, brak odporności, choroby skórne i niestrawność należy łączyć z ubogim w składniki odżywcze jedzeniem, a wiele z tych objawów znika u ludzi, którzy zdecydują się zmienić swoje przyzwyczajenia żywnościowe i zastosować zdrową dietę.

W twoim codziennym menu powinny znaleźć się świeże owoce, warzywa i sałatki. A świeże mięso i ryby powinny zastąpić gotowe i zamrożone potrawy. Wiele procesów służących konserwacji żywności, takich jak zamrażanie i puszkowanie, powoduje straty składników odżywczych. Wybieraj produkty świeże, miejscowe, ponieważ długie przechowywanie powoduje utratę wartości odżywczych.