Potas

Potas jest jednym z najważniejszych dla naszego organizmu minerałów, razem z sodem i chlorem tworząc elektrolity, czyli niezbędne sole do wytwarzania płynów ustrojowych. Potas pełni zasadniczą rolę w funkcjonowaniu organizmu, biorąc udział w przewodzeniu nerwowym, pracy serca, produkowaniu energii, syntezie kwasów nukleinowych i białek oraz kurczeniu się mięśni. Pocenie się powoduje straty potasu, podobnie jak przewlekła biegunka i stosowanie środków moczopędnych.

Działanie Potasu:

  • wraz z sodem ma zasadnicze znaczenie w procesach kurczliwości mięśni w tym mięśnia sercowego
  • wraz z sodem bierze udział w utrzymaniu równowagi wodnej komórek i tkanek
  • wraz z sodem reguluje ciśnienie krwi i wpływa na jego obniżenie
  • jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego, a także pokarmowego
  • zmniejsza ciśnienie tętnicze
  • dotlenia mózg

Zalecane normy dietetyczne na Potas dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy dietetyczne [g/dzień]
Dzieci 1-3 lat 3,0
Dzieci 4-8 lat 3,8
Chłopcy 9-13 lat 4,5
Młodzież męska 14-18 lat 4,7
Mężczyźni 19-30 lat 4,7
Mężczyźni 31-50 lat 4,7
Mężczyźni 50-70 lat 4,7
Mężczyźni powyżej 70 lat 4,7
Dziewczęta 9-13 lat 4,5
Młodzież żeńska 14-18 lat 4,7
Kobiety 19-30 lat 4,7
Kobiety 31-50 lat 4,7
Kobiety 50-70 lat 4,7
Kobiety powyżej 70 lat 4,7
Kobiety ciężarne do 18 lat 4,7
Kobiety ciężarne 19-50 lat 4,7
Kobiety karmiące do 18 lat 5,1
Kobiety karmiące 19-50 lat 5,1

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Wyższe dawki powinny przyjmować kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią. Deficyt potasu, wymagający dodatkowej suplementacji, stwierdza się u osób nadużywających kawy, alkoholu i palących tytoń. Zaleca się przyjmowanie większych dawek potasu osobom wykonującym intensywne ćwiczenia fizyczne oraz osobom mającym powyżej 55 lat. Większe dawki potasu wskazane są również ludziom zażywającym leki, pacjentom po zabiegach chirurgicznych i tym, którzy chorują na przewlekłe, wyniszczające organizm choroby. Nadmierna ilość sodu w diecie (sól kuchenna) zubaża organizm w potas. Również nadmierne spożycie cukru może prowadzić do stanu niedoboru potasu, ponieważ zakłóca wchłanianie tego pierwiastka.

Jeśli za mało, to…
Przy deficycie potasu obserwuje się niskie ciśnienie krwi, osłabienie, bezsenność, szum w uszach, nieregularny rytm serca, bolesne kurcze mięśni kończyn dolnych, obrzęki, hipoglikemię. Niedobór potasu objawia się również bezsennością, zmęczeniem, wydłużonym czasem gojenia się ran, zaburzeniami koncentracji, utratą apetytu, zaparciami, trądzikiem u dorastające młodzieży, omdleniami i sennością.

A kiedy nadmiar, to…
Przy przedawkowaniu potasu obserwuje się objawy podobne do tych, które występują przy jego deficycie, tj. nieregularne bicie serca, senność, zaburzenia koncentracji. Toksyczny wzrost stężenia potasu w surowicy występuje w większości przypadków u chorych z niewydolnością nerek lub wstrząsem. Bardzo duże stężenie potasu w surowicy jest również charakterystyczne dla niewydolności nadnerczy.

Duże ilości Potasu zawierają:

  • owoce: cytrusy, awokado, banany, morele, daktyle, kantalupa, winogrona, pomarańcze i brzoskwinie
  • warzywa: pomidory, ziemniaki, szpinak, brokuły, marchew, rzeżucha, kabaczek, boćwina, cykoria i fasola
  • soki owocowe i warzywne
  • orzechy
  • mąka sojowa
  • melasa
  • zioła: liście mięty, lubczyk, kozieradka, kolendra, majeranek, nagietek, arnika i bazylia
  • nasiona słonecznika
  • jogurt

Obróbka żywności: gotowanie, puszkowanie i mrożenie znacznie obniża zawartość potasu i zaburza równowagę między sodem i potasem. Ponieważ potas w pożywieniu występuje w formie rozpuszczalnej, dlatego starajmy się gotować potrawy w małej ilości wody i nie obierajmy warzyw przed wrzuceniem do wrzątku. Polecane jest przede wszystkim pieczenie, gotowanie na parze lub krótkie smażenie.

Czy wiesz, że…
Porcja szpinaku pokrywa połowę przeciętnego dziennego zapotrzebowania na potas człowieka dorosłego.

 

Suplementy zawierające Potas:
1. Vital 0 -20 mg
2. Vital A – 20 mg
3. Vital B – 20 mg
4. Vital AB – 20 mg
5. Full Spectrum – 10 mg
6. Lion Kids D – 2 mg
7. Senior formula – 5 mg
8. Power Mins – 25 mg
9. Menopausal Formula – 10 mg
10. New Life – 5 mg

Miedź

Miedź jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym potrzebnym do oddychania – żelazo i miedź są potrzebne do syntezy hemoglobiny w czerwonych ciałkach krwi. Miedź pełni także ważną rolę przy wytwarzaniu kolagenu, który jest odpowiedzialny za zdrowie naszych kości, chrząstek i skóry. Miedź należy do przeciwutleniaczy, które chronią organizm przed zniszczeniami dokonywanymi przez wolne rodniki. Korzystne działanie między dla rozwoju żywych organizmów znane jest już od dawna, aczkolwiek najpierw zauważono je w stosunku do roślin. Na początku XIX wieku farmerzy w Brandenburgii odkryli, że dodatek soli miedzi do gleby znacząco podnosi plony upraw.

Działanie Miedzi:

  • pełni, obok żelaza, ważną rolę w syntezie i prawidłowym funkcjonowaniu hemoglobiny czerwonych ciałek krwi, białka transportującego tlen
  • bierze również udział w syntezie kolagenu
  • jest potrzebna do wytwarzania hormonów nadnercza
  • jest potrzebna do wytwarzania energii
  • jest niezbędna do przyswajania witaminy C
  • sprawia, że tyrozyna staje się przyswajalna, dzięki czemu skóra i włosy nabierają koloru
  • zapobiega chorobom serca i naczyń przez regulację gospodarki cholesterolowej
  • odgrywa ważną rolę w obronie przed toksycznością wolnych rodników

Zalecane normy dietetyczne na Miedź dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień
]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych
[µg/ dzień]
Dzieci 1-3 lat 340 1000
Dzieci 4-8 lat 440 3000
Chłopcy 9-13 lat 700 5000
Młodzież męska 14-18 lat 890 8000
Mężczyźni 19-30 lat 900 10000
Mężczyźni 31-50 lat 900 10000
Mężczyźni 50-70 lat 900 10000
Mężczyźni powyżej 70 lat 900 10000
Dziewczęta 9-13 lat 700 5000
Młodzież żeńska 14-18 lat 890 8000
Kobiety 19-30 lat 900 10000
Kobiety 31-50 lat 900 10000
Kobiety 50-70 lat 900 10000
Kobiety powyżej 70 lat 900 10000
Kobiety ciężarne do 18 lat 1000 8000
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1000 10000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1000 10000
Kobiety karmiące do 18 lat 1300 8000
Kobiety karmiące 19-30 lat 1300 10000
Kobiety karmiące 31-50 lat 1300 10000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na ostre niedobory miedzi narażeni są przede wszystkim ludzie odżywiani pozajelitowo (przez kroplówkę). Absorpcję miedzi hamuje w znacznym stopniu dieta bogata w fruktozę i inne cukry zawierające fruktozę. Również wysoka zawartość witaminy C, cynku i fitynianów obniża przyswajalność miedzi.

Jeśli za mało, to…
Niedobór miedzi związany jest ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób serca. Badania wykazują, że deficyt miedzi ma wpływ na zwiększenie poziomu cholesterolu, zwłaszcza jego miażdżycogennej frakcji LDL – cholesterolu. Ponadto obniżony poziom miedzi powoduje zmniejszenie stężenie ważnych neurotransmiterów układu nerwowego, powodując zakłócenia w jego funkcjonowaniu. Niski poziom miedzi może powodować wystąpienie anemii – podobnej do anemii spowodowanej żelazem. Zwiększa również podatność kości na złamania. Niedobór miedzi może dodatkowo powodować wypadanie włosów, drażliwość, obniżoną odporność, depresję i nerwobóle. Umiarkowane niedobory występują dość często, jest to związane przede wszystkim ze stosunkowo małym rozpowszechnieniem miedzi w żywności. Trudno jest sprostować wymogom dziennego zapotrzebowania, gdy nie je się pokarmów dość szczególnych, takich jak małże, homary i ostrygi.

A kiedy nadmiar, to…
Miedź w nadmiarze jest pierwiastkiem toksycznym. Istnieje rzadka choroba dziedziczna związana z zaburzeniami gospodarki miedzią – choroba Wilsona. Najczęstszymi skutkami nadmiaru miedzi mogą być zburzenia psychiki, uszkodzenia nerek i wątroby, chroniczne zatrucia u dzieci a także nadciśnienie tętnicze. Wskazana jest analiza hormonów zwłaszcza u kobiet, ponieważ może wystąpić nadmiar estrogenów u kobiet.

Duże ilości Miedzi zawierają:

  • wątroba i nerki zwierzęce
  • owoce morza: krewetki, małże, ostrygi i homary
  • orzechy
  • warzywa: strączkowe, czerwone buraki, cebula, szpinak, por, pomidory, kalarepa
  • żeń-szeń i aloes
  • owoce: awokado, banany, maliny, jabłka i pomarańcze
  • rośliny: babka, głóg, krwawnik, kozieradka, siemię lniane, lubczyk, łopian, mniszek,

Czy wiesz, że…
Noszenie na przegubach rąk biżuterii (np. bransoletek) wykonanych z miedzi jest wciąż popularnym remedium na schorzenia reumatyczne i degeneracyjne stawów.

Suplementy zawierające miedź:
1. Vital 0 – 500 µg
2. Vital A – 5000 µg
3. Vital B – 500 µg
4. Vital AB – 500 µg
5. Full Spectrum – 1500 µg
6. Lion Kids D – 70 µg
7. Power Mins – 500 µg
8. Menopausal Formula – 200 µg
9. New Life – 1000 µg

Witamina B13 (kwas orotowy)

Mimo że kwas orotowy został odkryty już w roku 1930, nigdy nie uznano oficjalnie ani w Stanach Zjednoczonych, ani w Związku Radzieckim jego rzeczywistych właściwości witaminowych. Zresztą publikacje naukowe na temat tej substancji są raczej zwięzłe. Z chemicznego punktu widzenia ma ona postać pojedynczej, lecz złożonej cząsteczki. Nigdy nie badano naukowo dziennego zapotrzebowania organizmu człowieka na witaminę BI3. Nieznane są również prace nad jej dokładnym metabolizmem. Na podstawie jednak praktycznych obserwacji można chyba stwierdzić, że zapotrzebowanie to jest bardzo niewielkie. Wydaje się, że kwas orotowy zawarty w pożywieniu po dostaniu się do przewodu pokarmowego ulega chelatacji pod wpływem kwasu szczawiowego i moczowego. Uczestniczy w przemianach kwasu foliowego i witaminy B12.

Działanie Witaminy B13:

  • zmniejszaniu zawartości kwasu moczowego we krwi poprzez regulowanie biosyntezy kwasu moczowego
  • pobudza funkcje trawienne wątroby rozrzedzając żółć
  • ma  właściwości przeciwmiażdżycowe
  • prekursor związków nukleotydowych
  • obniża stężenie cholesterolu we krwi
  • zapobiega marskości i stłuszczeniu wątroby
  • ochrania miąższ wątroby przed toksynami
  • zwiększa przyrost masy mięśniowej i rozrost tkanki łącznej

Kiedy potrzebujesz więcej
Nigdy nie badano naukowo dziennego zapotrzebowania organizmu człowieka na witaminę BI3. Nieznane są również prace nad jej dokładnym metabolizmem. Na podstawie jednak praktycznych obserwacji można chyba stwierdzić, że zapotrzebowanie to jest bardzo niewielkie. Witamina B13 jest wskazana dla osób cierpiących na: niewydolność serca, miażdżycę, zatrucia, niedobór białek w organizmie, zaburzenia przemian białkowych i aminokwasowych oraz stwardnienie rozsiane.

Jeśli za mało, to…
Wydaje się, że niedobór witaminy B13 przyspiesza utratę wapnia i krzemu z tkanki łącznej. Tłumaczyłoby to jego działanie opóźniające starzenie się tkanek mózgu i skóry. Nie ma jednak poważnych prac naukowych, na których podstawie można by przedstawić dokładny rozwój niedoboru witaminy B13. Stwierdzono jednak zwiększenie się zawartości kwasu moczowego we krwi w przypadku awitaminozy B13, której towarzyszy często piasek w nerkach i kolka nerkowa. Brak tej witaminy powoduje nasilenie się procesów zwyrodnieniowych artrozy.

A kiedy nadmiar, to…
Nieznane są przypadki hiperwitaminozy B13.

Duże ilości Witaminy B13 zawierają:

  • buraki
  • warzywa korzeniowe
  • serwatka
  • szczaw
  • szpinak
  • drożdże piwne

Jest nieodporna na działanie światła i bardzo łatwo rozpuszczalna w wodzie.

Czy wiesz, że…
Witaminę B13 należy łączyć z wapniem, ponieważ nie jest łatwo przyswajalna.

Kwas alfa-liponowy

Kwas liponowy jest substancją witaminopodobną, która pobudza metabolizm. Kwas liponowy jako ALA jest doskonałym antyoksydantem nawet sto razy silniejszym niż witamina C czy E. W połączeniu z witaminami z grupy B wpływa na metabolizm w komórkach nerwowych, ma działanie neuroprotekcyjne. Zwiększa stężenie glikogenu w wątrobie co z kolei działa ochronnie na wątrobę. Stosuje się go do leczenia uszkodzeń nerwowych, pojawiających się w neuropatii cukrzycowej. Ma zastosowanie w neuropatii cukrzycowej, zatruciach grzybami i metalami ciężkimi oraz hepatopatii (schorzenia wątroby).

Działanie Kwasu liponowego:

  • działa na wszystkie komórki organizmu
  • jest silnym przeciwutleniaczem, który opóźnia starzenie się komórek
  • chroni wątrobę, przyspieszając utlenianie glukozy
  • pomaga osuwać szkodliwe substancje z organizmu, np. wolne rodniki
  • korzystnie wpływa na metabolizm węglowodanów i lipidów
  • pomaga w różnych odmianach trądziku

Kiedy potrzebujesz więcej
ALA pomaga nam magazynować energie i składniki odżywcze z jedzenia, które spożywamy. Ciało ludzkie potrzebuje zatem ALA, aby produkować energię, a dla sportowców jest to najbardziej pożądana funkcja. Kwas alfa liponowy potęguje metabolizm węglowodanów i lipidów – czym wspomaga leczenie cukrzycy i ułatwia odchudzanie.

Jeśli za mało, to…
Nie są znane przypadki niedoboru.

A kiedy nadmiar, to…
Stosując kwas liponowy należy też zwrócić uwagę na większe zapotrzebowanie organizmu na biotynę (kwas liponowy zmniejsza jej przyswajalność).

Duże ilości Kwasu liponowego zawierają:

  • brokuły
  • szpinak
  • podroby
  • pomidory
  • groszek
  • ryżowe otręby

Czy wiesz, że…
Kwas ALA unieszkodliwia wolne rodniki, chroni materiał genetyczny, spowalnia starzenie się organizmu.

 

Suplementy zawierające kwas liponowy:
1. Mega Protect 4 Life – 50 mg