Rubid

W postaci czystej rubid jest metalem o srebrzysto-szarym połysku. Jego własności chemiczne są zbliżone do potasu, tyle że jest jeszcze bardziej reaktywny. Na powietrzu zapala się, z wodą reaguje wybuchowo. Związki rubidu mogą wypełniać niektóre typy ubytków w kościach. Niektóre jego sole, podobnie jak sole litu, mają działanie stymulujące ośrodkowy układ nerwowy. Dawniej podejmowano próby zastosowania soli rubidu w lecznictwie psychiatrycznym. Znane są jego tlenki, sole kwasów nieorganicznych i kilkaset kompleksów metaloorganicznych, jednak żaden z tych związków nie odgrywa praktycznej roli.

A jeśli nadmiar, to…
Rubid może działać toksycznie przy wyższych stężeniach, np. 1000 ppm, działając negatywnie na wzrost, reprodukcję oraz długość życia. Jest bardziej toksyczny w niskich niż przy wysokich stężeniach potasu. Pierwiastek ten nie magazynuje się w szczególny sposób w tkankach. U człowieka występuje w ilości 20 – 60 ppm w stosunku do suchej masy. Wyższe stężenia od 100 do 200 ppm – w stosunku do wilgotnej masy, znajdowano w mięśniach, wątrobie, płucach, nerkach czy mózgu, przy czym wartości te rosną z wiekiem.

Duże ilości Rubidu zawierają:

  • soja
  • mięso
  • zboża

Czy wiesz, że…
Rubid powoduje silne poparzenia skóry i błon śluzowych a sole rubidu są silnie trujące.

Lit

Lit występuje we wszystkich tkankach. Podlega koncentracji w emalii zębów i przypuszczalnie zapobiega próchnicy. Nagromadza się on w nerkach i trzustce oraz w innych organach miąższowych, a jego stężenie w surowicy jest wskaźnikiem niedoboru. W organizmie człowieka jest obecna zaledwie jedna tysięczna grama litu, a dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek nie przekracza jednej dziesięciotysięcznej grama. Twarda woda zawiera zawsze dużo litu. Przeciwdziała bezsenności, wpływa na stan emocjonalny i psychiczną równowagę. Był stosowany w leczeniu manii i depresji.

Działanie Litu:

  • sole litu są stosowane w leczeniu schorzeń afektywnych, zwłaszcza w depresji
  • zapobiega kolejnym nawrotom chorób i zmniejszają częstotliwość i nasilenie objawów

Jeśli za mało, to…
Zmniejszenie stężenia litu powodują: mocznik, pochodne ksantyny, środki alkalizujące. Brak litu w organizmach ssaków zakłóca metabolizm białek i osłabia reprodukcję. Niedobór litu objawia się bezsennością, stanami lękowymi, obsesją, melancholią, rozdrażnieniem i agresją. Jego brak wywołuje choroby psychiczne – przede wszystkim schizofrenię.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar litu jest bardzo toksyczny! Objawy toksyczne mogą dotyczyć wielu narządów: układu nerwowego drżenie mięśni, obrzęk tarczy, nerwu wzrokowego,  zawroty głowy, układu sercowo-naczyniowego, układu pokarmowego, układu moczowego, skóry, układu endokrynnego, układu krwiotwórczego. W czasie leczenia litem często stwierdza się hiperglikemię. Niektóre leki mogą powodować zwiększenie stężenia litu.

Duże ilości Litu zawierają:

  • niektóre wody mineralne, szczególnie woda Zuber
  • warzywa: ziemniaki, pomidory, kapusta
  • owoce dzikiej róży i oberżyna
  • goździki
  • sól z Wieliczki
  • drożdże piwne

Czy wiesz, że…
Lit jest najlżejszym ze wszystkich pierwiastków występujących w stanie stałym.