Fosfor

Fosfor jest składnikiem mineralnym niezbędnym dla budowy i funkcjonowania organizmu. Występuje w ustroju w formie fosforanów, a te wspomagają proces mineralizacji kości i pomagają tworzyć ich strukturę. Fosfor jest także niezbędny do komunikacji międzykomórkowej i wytwarzania energii. Ciało ludzkie zawiera średnio około 750 g fosforu, z czego 85% znajduje się w kośćcu i zębach. Pozostała ilość fosforu zawarta w tkankach miękkich i płynach ustrojowych bierze udział we wszystkich ważnych reakcjach fizjologicznych organizmu. Fosfor występuje powszechnie w napojach bezalkoholowych, tzw. „soft drinkach” i daniach typu „fast food”, a więc w skutek złej diety można przyjmować bardzo duże dawki, co prowadzi do braku zbilansowania z wapniem.

Działanie Fosforu:

  • jest konieczny do utrzymania prawidłowej struktury kości i zębów
  • bierze udział w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej
  • jest niezbędny do regulacji pracy serca i sprawnego funkcjonowania nerek
  • współuczestniczy w procesach wzrostu i odnowy komórek
  • pomaga rozwijać intelekt
  • uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych – dezoksyrybonukleinowego DNA i rybonukleinowego RNA
  • dodaje energii

Zalecane normy dietetyczne na Fosfor dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]

Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg/dzień]

Dzieci 1-3 lat 460 3000
Dzieci 4-8 lat 500 3000
Chłopcy 9-13 lat 1250 4000
Młodzież męska 14-18 lat 1250 4000
Mężczyźni 19-30 lat 700 4000
Mężczyźni 31-50 lat 700 4000
Mężczyźni 50-70 lat 700 4000
Mężczyźni powyżej 70 lat 700 3000
Dziewczęta 9-13 lat 1250 4000
Młodzież żeńska 14-18 lat 1250 4000
Kobiety 19-30 lat 700 4000
Kobiety 31-50 lat 700 4000
Kobiety 50-70 lat 700 4000
Kobiety powyżej 70 lat 700 3000
Kobiety ciężarne do 18 lat 1250 3500
Kobiety ciężarne 19-30 lat 700 3500
Kobiety ciężarne 31-50 lat 700 3500
Kobiety karmiące do 18 lat 1250 4000
Kobiety karmiące 19-30 lat 700 4000
Kobiety karmiące 31-50 lat 700 4000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Większe dawki fosforu powinny przyjmować kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią. Ponadto dodatkowe ilości fosforu powinny przyjmować osoby nadużywające alkoholu. Alkohol obniża zdolność wykorzystywania fosforanów w procesach metabolicznych. Stany patologiczne, jak schorzenia wątroby, nadczynność przytarczyc, niektóre schorzenia nerek, przewlekłe wyniszczające choroby, w tym nowotwory, wymagają dodatkowych podaży tego pierwiastka.

Jeśli za mało, to…
Niedobory fosforu zdarzają się stosunkowo rzadko, gdyż nasze pożywienie zawiera dość dużo tego biopierwiastka. Jednakże dla prawidłowego przyswajania fosforu w diecie musi być obecny w dostatecznej ilości wapń. Wapń i fosfor są wykorzystywane najefektywniej, gdy występują w spożywanych pokarmach w proporcji jeden do jednego. Dla prawidłowej gospodarki fosforem konieczny jest również odpowiedni poziom witaminy D. Jeżeli te warunki nie są spełnione, może dojść do deficytu fosforu objawiającego się osłabieniem, wyczerpaniem nerwowym, utratą apetytu, nieregularnym oddechem, kruchością i bólami kości oraz krzywicą.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar fosforu w organizmie może wywołać drgawki, zaburzenia pracy serca i przyspieszony oddech. Ponadto obserwowano zwiększoną czynność przytarczyc pobudzającą resorpcję kości przy utrzymaniu dodatniego bilansu wapnia.

Duże ilości Fosforu zawierają:

  • owoce morza: ryby, małże
  • mleko i jego przetwory
  • jajka
  • warzywa: groch, soja, marchew, ziemniaki, soczewica, kukurydza, czosnek, cebula i seler
  • orzechy, migdały, nasiona dyni i słonecznika
  • drożdże
  • produkty wielozbożowe, otręby zbożowe i pszenica
  • tran
  • winogrona i maliny
  • suszone borowiki
  • czekolada

Około 10% fosforu tracimy podczas procesów związanych z przygotowaniem żywności. Aby temu zapobiec, starajmy się nie wydłużać czasu gotowania oraz stosujmy małą ilość wody. Ponadto produkty przechowujmy w ciemnym, chłodnym i suchym miejscu.

Czy wiesz, że…
Fosfor jest niezbędny dla prawidłowego metabolizmu witamin z grupy B.

Wapń

Wapń jest ważnym minerałem, a ostatnie badania wykazują, że na ogół otrzymujemy jedynie około jednej trzeciej ilości potrzebnej nam dla zdrowia. Wapń jest niezbędny do ludzkiego życia – jest surowcem dla kości i zębów oraz ma zasadnicze znaczenie dla przekazywania informacji przez nerwy. Prawie wszystek wapń w organizmie koncentruje się w kościach i zębach. Zapewnia on kurczenie się mięśni, bicie serca i jest niezmierny ważny m.in. dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Kobiety częściej od mężczyzn cierpią na niedobory wapnia, a u osób starszych, zwłaszcza u kobiet, brak wapnia powoduje szczególnie dotkliwe skutki. Niedobór wapnia wywołuje łamliwość kości, choroby dziąseł oraz kurcze mięśni.

Działanie Wapnia:

  • razem z fosforem stanowi budulec dla kości i zębów
  • uczestniczy w regulacji szeregu reakcji enzymatycznych
  • bierze udział w krzepnięciu krwi, w przemianach żelaza, w regulacji czynności serca, w regulacji hormonalnej
  • współuczestniczy w przekazywaniu impulsów w obrębie układu nerwowego
  • jest stosowany w leczeniu reakcji uczuleniowych
  • jest niezbędny do prawidłowego wzrastania i rozwoju
  • ma działanie przeciwobrzękowe i przeciwzapalne
  • od prawidłowej ilości wapnia w organizmie zależy rytm serca
  • wpływa na krzepnięcie krwi

Zalecane normy dietetyczne na Wapń dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 500 2500
Dzieci 4-8 lat 800 2500
Chłopcy 9-13 lat 1300 2500
Młodzież męska 14-18 lat 1300 2500
Mężczyźni 19-30 lat 1000 2500
Mężczyźni 31-50 lat 1000 2500
Mężczyźni 50-70 lat 1200 2500
Mężczyźni powyżej 70 lat 1200 2500
Dziewczęta 9-13 lat 1300 2500
Młodzież żeńska 14-18 lat 1300 2500
Kobiety 19-30 lat 1000 2500
Kobiety 31-50 lat 1000 2500
Kobiety 50-70 lat 1200 2500
Kobiety powyżej 70 lat 1200 2500
Kobiety ciężarne do 18 lat 1300 2500
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1000 2500
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1000 2500
Kobiety karmiące do 18 lat 1300 2500
Kobiety karmiące 19-30 lat 1000 2500
Kobiety karmiące 31-50 lat 1000 2500

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Zapotrzebowane na wapń zdecydowanie wzrasta w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, kiedy to największa ilość wapnia jest zużywana na potrzeby rozwijającego się płodu. Jeszcze większe dawki tego składnika mineralnego zaleca się kobietom karmiącym piersią. Zaleca się również większe dawki ludziom starszym, szczególnie kobietom z zaburzeniami hormonalnymi związanymi z przekwitaniem. U tych osób wchłanianie wapnia jest znacznie obniżone na skutek zaburzeń w przemianach witaminy D, która odpowiada za prawidłowy przebieg tego procesu. Osoby ograniczające spożycie mleka i jego przetworów, m.in. z powodu alergii, powinny przyjmować dodatkowe ilości wapnia, ponieważ przeciętnie w naszej diecie 75% wapnia pochodzi właśnie z tych produktów. Zwykle większych dawek wapnia wymagają również ludzie pozostający na niskokalorycznej diecie odchudzającej, pijący w nadmiernych dawkach alkohol, duże ilości kawy i mocnej herbaty, nałogowo palący tytoń oraz zażywający leki alkalizujące, zobojętniające kwasotę soku żołądkowego. Witamina A (duże dawki) powoduje wypłukiwanie wapnia z kości.

Jeśli za mało, to…
Niedobór wapnia w diecie prowadzi do obniżenia wzrostu, osteomalacji, drgawek, częstych kurczy mięśni, nadciśnienia tętniczego. Późnym objawem deficytu wapnia jest osteoporoza, występująca głównie u kobiet, charakteryzująca się częstymi złamaniami kości, ich zniekształceniem oraz zmniejszeniem się wysokości ciała. Z badań wynika, że ryzyko zachorowania na osteoporozę jest znacznie większe u kobiet o jasnej cerze, po okresie przekwitania, z niedowagą, nadużywających alkoholu; kawy, palących tytoń, spożywających dużo białka, w rodzinach, w których uprzednio pojawiała się ta choroba. Przy deficycie wapnia mogą wystąpić takie choroby jak: próchnica, paradontoza, zwapnienia żył, bezsenność, stany lękowe.

A kiedy nadmiar, to…
Przedawkowanie wapnia – hiperkalcemia występuje przy dawkach powyżej 2500mg dziennie. Obserwuje się nadwrażliwość skóry i oczu na światło, wzrost ciśnienia krwi, spowolnienie pracy serca, wymioty, zmiany na skórze oraz dolegliwości bólowe kostne i mięśniowe. Wapń obniża wchłanianie żelaza. Doustne środki antykoncepcyjne, a także witamina D (duże dawki) nasilają wchłanianie wapnia.

Duże ilości Wapnia zawierają:

  • mleko i jego przetwory
  • sery
  • jajka
  • ryby: sardynki, łosoś
  • krewetki i kawior
  • warzywa: soja, jarmuż, brokuły, fasola, kapusta włoska, rzepa i kalarepa
  • owoce: sok pomarańczowy, suszone figi, poziomki, porzeczki, jeżyny, maliny, pomarańcze, truskawki
  • orzechy, migdały i nasiona słonecznika
  • majeranek, kozieradka, bazylia, hyzop, mięta, arnika, nagietek, goryczki, cząber i tymianek
  • tofu

Wapń jest trwały podczas obróbki żywności, lecz podobnie jak inne składniki mineralne, łatwo przechodzi do wody podczas gotowania. Zapobiegniemy tym stratom, gdy ograniczymy ilość wody podczas tego procesu. Dodatkowo starajmy się nie obierać warzyw przed gotowaniem, ponieważ wapń  koncentruje się blisko ich skórki.

Czy wiesz, że…
Die lub trzy szklanki mleka każdego dnia mogą zapobiec pojawieniu się nowotworu jelita grubego. Sugeruje się, że wapń zawarty w mleku neutralizuje kwasy żółciowe, odpowiedzialne za progresję tego nowotworu.

Suplementy zawierające Wapń:
1. Vital 0 -100 mg
2. Vital A – 100 mg
3. Vital B – 100 mg
4. Vital AB – 100 mg
5. Full Spectrum – 50 mg
6. Lion Kids D – 35 mg
7. Power Mins – 250 mg
8. Strong Bones – 300 mg
9. Protect 4 Life – 60 mg
10. Mega Protect 4 Life – 100 mg
11. Smokerade – 60 mg
12. Iron Plus – 30 mg
13. Menopausal Formula – 100 mg
14. New Life – 325 mg

Witamina B1 (tiamina)

witamina B1Witamina B1 zwana inaczej tiaminą, należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Należy do grupy witamin B-kompleks i jest niezbędna do funkcjonowania systemu nerwowego. Tiamina łatwo ulega zniszczeniu pod wpływem powietrza, wody, kofeiny, alkoholu, estrogenu i dodatków do żywności, tak więc, aby otrzymać odpowiednie dawki tej ważnej witaminy, należy spożywać świeże, pełnowartościowe produkty. Najlepiej jest przyjmować wszystkie witaminy z grupy B-kompleks łącznie.

Działanie Witaminy B1:

  • jest niezbędna dla działania wielu enzymów biorących udział w energetycznych przemianach utleniania tkankowego, przemianach węglowodanów (cukrów), tłuszczów i aminokwasów
  • jest bardzo istotna dla funkcjonowania układu nerwowego, który czerpie energię prawie wyłącznie z rozkładu cukrów
  • poprawia nastrój
  • wywiera korzystny wpływ na rozwój organizmu
  • działa moczopędnie
  • pomaga zwalczać chorobę morską i lokomocyjną

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B1 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy dietetyczne [mg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 0,5
Dzieci 4-8 lat 0,6
Chłopcy 9-13 lat 0,9
Młodzież męska 14-18 lat 1,2
Mężczyźni 19-30 lat 1,2
Mężczyźni 31-50 lat 1,2
Mężczyźni 50-70 lat 1,2
Mężczyźni powyżej 70 lat 1,2
Dziewczęta 9-13 lat 0,9
Młodzież żeńska 14-18 lat 1,0
Kobiety 19-30 lat 1,1
Kobiety 31-50 lat 1,1
Kobiety powyżej 70 lat 1,1
Kobiety ciężarne do 18 lat 1,4
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1,4
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1,4
Kobiety karmiące do 18 lat 1,4
Kobiety karmiące 19-30 lat 1,4
Kobiety karmiące 31-50 lat 1,4
   

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na niedobór witaminy B1 szczególnie narażeni są alkoholicy (alkohol niszczy tą witaminę), a także ludzie pijący duże ilości kawy (nawet bezkofeinowej) oraz herbaty. Również dieta wysoko węglowodanowa prowadzi do niedoborów tej witaminy. Zapotrzebowanie na witaminę B1 wzrasta w okresie rekonwalescencji, stanów gorączkowych, podczas ciąży i karmienia piersią.

tiaminaJeśli za mało, to…
Niedobór tiaminy powoduje zakłócenia w spalaniu glukozy i nagromadzenia w organizmie kwasu pirogronowego, związku toksycznego dla komórek nerwowych. Przy zbyt małej podaży witaminy B1 występują takie objawy, jak zmęczenie, obwodowa neuropatia, brak apetytu, apatia, nudności, zaburzenia ze strony układu trawiennego. Dłuższy, duży niedobór witaminy B1 prowadzi do choroby beri-beri, będącej efektem zmian zwyrodnieniowych w układzie nerwowym, sercowo-naczyniowym oraz w mięśniach. Objawy tej choroby to silny ból mięśni, paraliż, zahamowanie wzrostu, spadek masy ciała.

A kiedy nadmiar, to…
Witamina B1 przyjmowana doustnie jest uważana za wyjątkowo bezpieczną. Minimalna dawka toksyczna jest oceniania na ok. 300mg, a więc około 200 razy więcej niż przeciętne dzienne zapotrzebowanie.

Duże ilości witaminy B1 zawierają:

  • drożdże piekarskie
  • kiełki pszenicy
  • pieczywo pełnoziarniste
  • nasiona słonecznika
  • płatki owsiane
  • orzechy
  • mięso wołowe i wieprzowe, szynka, salami
  • marchew
  • groszek zielony, groch, fasola, soja

Witamina B1 jest wrażliwa na ciepło. Aby maksymalnie uniknąć strat podczas gotowania tej rozpuszczalnej w wodzie witaminy, należy gotować pokarmy w jak najmniejszej ilości wody i możliwie jak najkrócej. Dodatek sody do potraw w znacznym stopniu niszczy tą witaminę.

[box style=”1″]

Czy wiesz, że…

Witamina B1 w dawce około 100mg dziennie zabezpiecza przed ukąszeniami much, komarów i innych owadów. Wiąże się to ze specyficznym zapachem witaminy B1 wydzielanej z potem przez skórę. Ochrona ta nie jest jednak skuteczna u wszystkich.[/box]


Suplementy zawierająca witaminę B1:
1. Vital O – 1,4 mg
2. Vital A – 1,4 mg
3. Vital B – 1,4 mg
4. Vital AB – 1,4 mg
5. Full Spectrum – 1mg
6. Infant Formula – 0,5 mg
7. Lion Kids + D – 0,5 mg
8. Senior Formula – 1,2 mg
9. Menopausal Formula – 2,5 mg
10. New Life – o,8 mg

Witamina E (tokoferol)

witamina ETerminem witamina E określamy wiele różnych związków z grupy tokoferoli i tokotrienoli, z których najważniejszy to alfa-tokoferol. Chociaż odkrycie witaminy E nastąpiło już na początku naszego stulecia, przez długie lata jej rola pozostawała nieznana. Obecnie wiemy, że witamina E jest niezbędna dla życia wszystkich organizmów oddychających tlenem. Witamina E rozpuszcza się w tłuszczach, lecz w odróżnieniu od innych witamin tego typu do 70% spożytej ilości jest codziennie wydalana z kałem. Jest magazynowana w wątrobie, tkankę tłuszczową, serce, jądra, macicę, mięśnie, krew oraz gruczoły wytwarzające adrenalinę, a także przysadkę mózgową. Ma wiele ona zastosowań leczniczych i jest używana w leczeniu wielu schorzeń, w tym choroby wieńcowej, dystrofii mięśni, chronicznych samoistnych poronień i schizofrenii. Jest także stosowana z powodzeniem w leczeniu i zapobieganiu niektórym rodzajom raka. Osoby palące oraz kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne potrzebują więcej witaminy E, ponieważ w ich przypadkach występuje niedobór tej substancji. Witamina E łatwo ulega zniszczeniu pod wpływem ciepła, tlenu, zamrażania, obórki żywności, a także chloru.

Działanie Witaminy E:

  • jest przeciwutleniaczem, chroni komórki organizmu przed wolnymi rodnikami
  • zapobiega nadmiernemu utlenianiu wielu związków, szczególnie nienasyconych kwasów tłuszczowych
  • reguluje gospodarkę tłuszczową ustroju, obniża poziom cholesterolu, przez co zabezpiecza przed rozwojem miażdżycy i jej powikłań
  • zapobiega powstawaniu skrzepów krwi (zatorów)
  • jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego
  • ma znaczenie w utrzymaniu prawidłowych ruchów gałki ocznej
  • stymuluje układ odpornościowy
  • ma znaczenie dla ładnego wyglądu skóry, przeciwdziała egzemom, przyspiesza gojenie ran
  • przeciwdziała objawom napięcia przedmiesiączkowego, zaburzeniom okresu przekwitania – z tego powodu jest czasem nazywana „witamina płodności”
  • ułatwia metabolizm i wchłanianie witaminy A, zmniejszając jej toksyczność
  • zmniejsza zapotrzebowanie mięśni na tlen
  • chroni płuca przed zatruciem
  • spowalnia proces starzenia się

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę E dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 6 200
Dzieci 4-8 lat 7 300
Chłopcy 9-13 lat 11 600
Młodzież męska 14-18 lat 15 800
Mężczyźni 19-30 lat 15 1000
Mężczyźni 31-50 lat 15 1000
Mężczyźni 50-70 lat 15 1000
Mężczyźni powyżej 70 lat 15 1000
Dziewczęta 9-13 lat 11 600
Młodzież żeńska 14-18 lat 15 800
Kobiety 19-30 lat 15 1000
Kobiety 31-50 lat 15 1000
Kobiety 50-70 lat 15 1000
Kobiety powyżej 70 lat 15 1000
Kobiety ciężarne do 18 lat 15 800
Kobiety ciężarne 19-30 lat 15 1000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 15 1000
Kobiety karmiące do 18 lat 19 800
Kobiety karmiące 19-30 lat 19 1000
Kobiety karmiące 31-50 lat 1  

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Ludzie nieprawidłowo przyswajający tłuszcze, cierpiący na chroniczną niewydolność wątroby (magazyn witaminy E w organizmie), a także chorzy na mukowiscydozę są szczególnie narażeni na niedobory witaminy E. Niektóre leki – leki alkalizujące, obniżające cholesterol, doustne środki antykoncepcyjne, a także preparaty żelaza obniżają przyswajalność witaminy E.

tokoferolJeśli za mało, to…
Dzięki dużemu rozpowszechnieniu witaminy E w pokarmach objawy ciężkiego niedoboru u ludzi nie zostały określone. Niskie poziomy witaminy E w diecie sprzyjają hemolizie krwinek czerwonych i niedokrwistości, chorobie wieńcowej, miażdżycy, zakrzepowi żylnemu i prawdopodobnie rozmaitym zaburzeniom układu płciowego (poronienia). Ostatnio wiele badań epidemiologicznych wiąże niedobór witamin E ze zwiększoną zapadalnością na choroby nowotworowe.

A kiedy nadmiar, to…
Witamina E jest zwykle dobrze tolerowana i uważana a mało toksyczną, nawet w dużych dawkach dziennie. Natomiast za duże dawki witaminy E powodują zmniejszenie rezerw witaminy A.

Dużą ilość witaminy E zawierają:

  • oleje roślinne
  • kiełki zbóż
  • jajka (żółtka)
  • wątroba
  • soja
  • zielone warzywa: groszek zielony, sałata, brukselka
  • owoce:  porzeczki, morele
  • migdały

Witamina E jest wrażliwa na działanie promieni słonecznych, tlenu oraz chemicznych środków utleniających. Zaleca się, by oleje roślinne były z tego względu przechowywane w butelkach z ciemnego szkła w opakowaniach plastikowych. Zamrożenie produktu spożywczego lub jest konserwacja przez puszkowanie nie zabezpiecza, niestety, przed stratami witaminy E, które mogą dochodzić nawet do 90%. Natomiast stosunkowo bezpieczne jest gotowanie, które nawet w ciągu 1-2 godzin w nieznacznym stopniu niszczy tą witaminę.

Czy wiesz, że…
Oleje tłoczone na zimno zawierają więcej witaminy E niż produkowane przemysłowo.

Suplementy zawierające witaminę E:
1. Vitamin E – 100 bg
2. Vital A – 10 mg
3. Vital B – 10 mg
4. Vital AB – 10 mg
5. Full Spectrum – 7 mg
6. Infant Formula – 4 mg
7. Lion Kids D – 7 mg
8. Senior formula – 10 mg
9. Energy Memory – 10 mg
10. Coenzyme Q10 – 10 mg
11. Super Co Q10 Plus – 1o mg
12. Protect 4 Life – 10 mg
13. Mega Protect 4 Life – 50 mg
14. Smokerade – 10 mg
15. Menopausal Formula – 40 mg
16. Cholestone – 10 mg
17. New Life – 7,5 mg
18. Omega 3 – 10 mg

Witamina F (nienasycone kwasy tłuszczowe: linolowy, linolenowy i arachidowy)

Mianem witaminy F określa się zespół wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, wchodzących między innymi w skład olejów i tłuszczów, i wszystkich substancji tłuszczowych. Te nienasycone kwasy tłuszczowe są rzeczywiście niezbędne do właściwego rozwoju tkanek łącznych, dostarczając równocześnie organizmowi ładunek energii ułatwiający ten rozwój i regenerację. Dopiero w latach pięćdziesiątych w USA, kiedy odkryto niezaprzeczalne właściwości witaminowe wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, nazwano je witaminą F. Te ciała tłuszczowe są rzeczywiście niezbędne dla naszego organizmu dostarczając całą potrzebną mu energię. Metabolizm nienasyconych kwasów tłuszczowych rozpoczyna się w żołądku, gdzie wszystkie ciała tłuszczowe mieszane są z innymi cząstkami pokarmu i zależnie od ich stopnia nasycenia wodorem zostają wolniej lub szybciej rozłożone. Wchłonięte przez błonę śluzową jelit kwasy tłuszczowe zapewniają rozpuszczalność, przenoszenie i eliminowanie zbędnego cholesterolu. Jest to bardzo ważna ochrona układu sercowo-naczyniowego.

Działanie Witaminy F:

  • odgrywa ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi
  • chroni układ krążenia przed zakrzepicą naczyń wieńcowych
  • zapewnia równowagę nerwową
  • przeciwalergiczne i przeciwzapalne, są bardzo skuteczne w przypadkach astmy i niektórych chorób skóry
  • jest  korzystna przy próchnicy,  zapewnia właściwy rozwój uzębienia
  • jej działanie antystresowe chroni mięsień sercowy
  • chroni organizm przed promieniowaniem X i każdym promieniowaniem jonizującym
  • chroni nawodnienia tkanki łącznej i stabilność kolagenu, dlatego też jest stosowana w przypadkach łuskowatych chorób skórnych

Kiedy potrzebujesz więcej
Witamina F działa przeciwzapalnie, podnosi odporność na zakażenia – równocześnie jednak hamuje autoagresje (reakcje przeciwko własnym antygenom), przeciwwysiękowo, żółciopędnie, pobudza regenerację nabłonków i tkanki łącznej, wzmacnia śródbłonki, przeciwzaskórnikowo, przeciwkamiczo i przeciwzłogowo na układ żółciowy i moczowy, osłania błony śluzowe, obniża stężenie cholesterolu i cukru we krwi, zapobiega miażdżycy i zawałom, zapobiega agregacji krwinek, przedłuża żywotność erytrocytów, zapobiega zwyrodnieniom naczyń, zapobiega zmianom keloidowym. Reguluje gospodarkę tłuszczową, chroni wątrobę i nerki przed stłuszczeniem i marskością. Witamina F przyśpiesza gojenie ran, oparzeń, owrzodzeń, odleżyn, odmrożeń, cofa ropnie i wysięki surowicze w skórze, działa przeciwzakrzepowo. Hamuje zmiany zwyrodnieniowe i rogowacenie gruczołów łojowych, zapobiega zaczopowaniu ujść gruczołów łojowych.

nienasycone kwasy tłuszczoweJeśli za mało, to…
Niedobór witaminy F,  powoduje zaburzenia organiczne jeszcze dziś dość mało znane, ponieważ nienasycone kwasy tłuszczowe w przypadku niektórych zaburzeń jelitowych, na przykład biegunki, nie są we właściwy sposób utleniane przyczyniając się do zmian metabolizmu trawienia, zwłaszcza zaś wchłaniania witamin z grupy B przez komórki nabłonkowe jelit. Zaburzenia powodowane niedoborem witaminy F są jeszcze niedostatecznie znane, ponieważ mieszają się ze znanymi objawami awitaminozy A lub D w zakresie patologii jelitowej. Skutki są takie, jakie występują w przypadku spożywania niedostatecznej ilości kwasów tłuszczowych nienasyconych: uporczywe i pozornie niczym niepowodowane biegunki, trądzik lub wysypka powodowane nienormalnie suchą skórą, łamliwość paznokci, wyłysienie. Zdarzają się również dolegliwości nerkowe, stopniowe i narastające wychudzenie, z którym praktycznie nie można sobie poradzić. Niedobór nienasyconych kwasów tłuszczowych powoduje nienormalne wysuszenie tkanki skórnej. Paznokcie stają się słabe i łamliwe. Włosy wypadają. Pojawiają się zmiany skórne.

A kiedy nadmiar, to…
Nie spotyka się zaburzeń spowodowanych przedawkowaniem witaminy F. Nadmierne spożycie pokarmu zawierającego zbyt duże jej ilości doprowadziłoby natychmiast do „ataku wątroby”, któremu z pewnością towarzyszyłyby wymioty żółcią, co spowodowałoby wydalenie z organizmu nadmiaru tej witaminy. Nawet jeśli do tego nie dochodzi, jej nadmiar wydalany jest w kale.

Dużą ilość Witaminy F zawierają:

  • lecytyna
  • kukurydza
  • soja
  • żółtko jaja
  • wątroba wołowa i móżdżek
  • awokado
  • ziarna dyni, słonecznika, lnu i arachidu
  • pestki melona, kiełki pszenicy, orzechy włoskie, migdały
  • oleje z kukurydzy, sezamu, soi, słonecznika,
  • ryby: węgorz, tuńczyk i minóg

Smażenie niszczy właściwości lecznicze witaminy F.

Czy wiesz, że…
Dowiedziono, że całkowita dzienna dawka witaminy F znajduje się w dwóch łyżeczkach oleju.