Białka

Białka są zasadniczym elementem budowy wszystkich tkanek ustroju człowieka i wielu związków takich jak: enzymy, hormony, przeciwciała. Regulują procesy metaboliczne i wiele funkcji ustroju, zapewniając odpowiedni stan i funkcjonowanie naszego organizmu. Każda dobra dawka białek decyduje o wzroście i rozwoju człowieka, regeneracji wydalanych lub uszkodzonych tkanek. Białka są zbudowane z aminokwasów. Jest około 20 aminokwasów, a 8 z nich, zwanych niezbędnymi lub egzogennymi, zawartych jest w białku pochodzenia zwierzęcego, które przyjmujemy w pożywieniu.

Działanie Białka:

  • niezbędnym materiałem do budowy nowych i odbudowy zużytych tkanek
  • są źródłem energii
  • biorą udział w odtruwaniu organizmu
  • są materiałem do biosyntezy ciał odpornościowych
  • regulują procesy przemiany materii

Kiedy potrzebujesz więcej
Dzienna racja pokarmowa białka wynosi 10-14% wartości energetycznej.

A kiedy za mało, to…
Dieta uboga w białka powoduje upośledzenie wielu czynności życiowych m.in. spada odporność na choroby, a nasze ciało ma wątły wygląd. Dodatkowo mogą wystąpić takie choroby jak: brak wzrostu, osłabienie oraz kwashiorkor.

A kiedy nadmiar, to…
Jeżeli dostarczamy naszemu organizmowi więcej białka niż wynoszą jego potrzeby może to powodować zaburzenia metaboliczne, obciążać pracę wątroby i nerek. Nadwyżka białka zostanie zamieniona w tłuszcz i zmagazynowana.

Duże ilości białka zawierają:

  • mięso i drób
  • jaja
  • ryby
  • nabiał
  • rośliny strączkowe
  • orzechy
  • ziarna

Chlor

Sód i chlor to są głównymi składnikami płynu pozakomórkowego. Sód chroni przed utratą płynów, ma właściwości zasadowe, równoważy w organizmie gospodarkę kwasowo-zasadową oraz wpływa na gospodarkę wodno – elektrolitową, utrzymywanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego, przewodnictwo nerwowe, wchodzi w skład osocza. Natomiast chlor zapewnia równowagę kwasowo – zasadową płynów ustrojowych, wspomaga procesy usuwania toksycznych produktów przemiany materii przez wątrobę, niszczy witaminę E oraz naturalną florę bakteryjną jelita. Bierze udział w procesie trawienia i jest pomocny we wchłanianiu witaminy B12. W pokarmach występuje prawie wyłącznie jako chlorek sodu i z tego względu wchłanianie i wydalanie chloru jest związane z sodem. Zaburzeniom w przemianach sodu towarzyszą zaburzenia w przemianach chloru.

Działanie Chloru:

  • jest pomocny w procesie trawienia
  • pomaga zachować gibkość
  • wyrównuje ciśnienie osmotyczne
  • usuwa zbędne produkty przemiany materii
  • reguluje gospodarkę elektrolitową

Zalecane normy dietetyczne na Chlor dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [g/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych
[g dzień]
Dzieci 1-3 lat 1,5 2,3  
Dzieci 4-8 lat 1,9 2,9  
Chłopcy 9-13 lat 2,3 3,4  
Młodzież męska 14-18 lat 2,3 3,6  
Mężczyźni 19-30 lat 2,3 3,6  
Mężczyźni 31-50 lat 2,3 3,6  
Mężczyźni 50-70 lat 2,0 3,6  
Mężczyźni powyżej 70 lat 1,8 3,6  
Dziewczęta 9-13 lat 2,3 3,4  
Młodzież żeńska 14-18 lat 2,3 3,6  
Kobiety 19-30 lat 2,3 3,6  
Kobiety 31-50 lat 2,3 3,6  
Kobiety 50-70 lat 2,0 3,6  
Kobiety powyżej 70 lat 1,8 3,6  
Kobiety ciężarne do 18 lat 2,3 3,6  
Kobiety ciężarne 19-50 lat 2,3 3,6  
Kobiety karmiące do 18 lat 2,3 3,6  
Kobiety karmiące 19-50 lat 2,3 3,6  
     
     

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Jeśli za mało, to…
Jeśli w diecie zabraknie chloru może dojść do wypadania włosów oraz zębów. Deficyty chloru wiążą się również z układem pokarmowym, wobec czego pojawiają się biegunki, wymioty i mdłości. Działa także na mózg powodując jego obrzęk lub zaburzenia psychomotoryczne i zaniki pamięci. Zarówno niedobór jak i nadmiar chloru w ludzkim organizmie przynosi same szkody

 

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar sodu podwyższa ciśnienie tętnicze krwi, nadciśnienie tętnicze, choroby naczyniowe, cukrzycę, uszkodzenie nerek, dolegliwości wątroby, niedoczynność gruczołów żołądkowych, podwyższone stężenie cholesterolu, uczucie zmęczenia.

Duże ilości Chloru zawierają:

  • sól kuchenna
  • mleko
  • ser
  • pieczywo
  • wędliny
  • wodorosty
  • oliwki

Duże ilości Chlorku sodu zawierają:

  • ryby
  • surowe kozie mleko
  • owoce: banany, czarne jagody, maliny i melony
  • warzywa: czerwona kapusta, brukselka, marchew, cebula, groch, rzodkiewka, ziemniaki, pomidory i pietruszka
  • owies
  • drób

Wyżej wymienione produkty są stosunkowo często spożywane przez ludzi, tak więc niedobory zdarzają się rzadko. Optymalna ilość tego pierwiastka w organizmie powinna wynosić 70-90g.

Czy wiesz, że…
Każdy, kto pije chlorowaną wodę, powinien często jeść jogurt, który jest doskonałym, naturalnym sposobem utrzymania flory jelitowej, którą niszczy chlor.

Fosfor

Fosfor jest składnikiem mineralnym niezbędnym dla budowy i funkcjonowania organizmu. Występuje w ustroju w formie fosforanów, a te wspomagają proces mineralizacji kości i pomagają tworzyć ich strukturę. Fosfor jest także niezbędny do komunikacji międzykomórkowej i wytwarzania energii. Ciało ludzkie zawiera średnio około 750 g fosforu, z czego 85% znajduje się w kośćcu i zębach. Pozostała ilość fosforu zawarta w tkankach miękkich i płynach ustrojowych bierze udział we wszystkich ważnych reakcjach fizjologicznych organizmu. Fosfor występuje powszechnie w napojach bezalkoholowych, tzw. „soft drinkach” i daniach typu „fast food”, a więc w skutek złej diety można przyjmować bardzo duże dawki, co prowadzi do braku zbilansowania z wapniem.

Działanie Fosforu:

  • jest konieczny do utrzymania prawidłowej struktury kości i zębów
  • bierze udział w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej
  • jest niezbędny do regulacji pracy serca i sprawnego funkcjonowania nerek
  • współuczestniczy w procesach wzrostu i odnowy komórek
  • pomaga rozwijać intelekt
  • uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych – dezoksyrybonukleinowego DNA i rybonukleinowego RNA
  • dodaje energii

Zalecane normy dietetyczne na Fosfor dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]

Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg/dzień]

Dzieci 1-3 lat 460 3000
Dzieci 4-8 lat 500 3000
Chłopcy 9-13 lat 1250 4000
Młodzież męska 14-18 lat 1250 4000
Mężczyźni 19-30 lat 700 4000
Mężczyźni 31-50 lat 700 4000
Mężczyźni 50-70 lat 700 4000
Mężczyźni powyżej 70 lat 700 3000
Dziewczęta 9-13 lat 1250 4000
Młodzież żeńska 14-18 lat 1250 4000
Kobiety 19-30 lat 700 4000
Kobiety 31-50 lat 700 4000
Kobiety 50-70 lat 700 4000
Kobiety powyżej 70 lat 700 3000
Kobiety ciężarne do 18 lat 1250 3500
Kobiety ciężarne 19-30 lat 700 3500
Kobiety ciężarne 31-50 lat 700 3500
Kobiety karmiące do 18 lat 1250 4000
Kobiety karmiące 19-30 lat 700 4000
Kobiety karmiące 31-50 lat 700 4000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Większe dawki fosforu powinny przyjmować kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią. Ponadto dodatkowe ilości fosforu powinny przyjmować osoby nadużywające alkoholu. Alkohol obniża zdolność wykorzystywania fosforanów w procesach metabolicznych. Stany patologiczne, jak schorzenia wątroby, nadczynność przytarczyc, niektóre schorzenia nerek, przewlekłe wyniszczające choroby, w tym nowotwory, wymagają dodatkowych podaży tego pierwiastka.

Jeśli za mało, to…
Niedobory fosforu zdarzają się stosunkowo rzadko, gdyż nasze pożywienie zawiera dość dużo tego biopierwiastka. Jednakże dla prawidłowego przyswajania fosforu w diecie musi być obecny w dostatecznej ilości wapń. Wapń i fosfor są wykorzystywane najefektywniej, gdy występują w spożywanych pokarmach w proporcji jeden do jednego. Dla prawidłowej gospodarki fosforem konieczny jest również odpowiedni poziom witaminy D. Jeżeli te warunki nie są spełnione, może dojść do deficytu fosforu objawiającego się osłabieniem, wyczerpaniem nerwowym, utratą apetytu, nieregularnym oddechem, kruchością i bólami kości oraz krzywicą.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar fosforu w organizmie może wywołać drgawki, zaburzenia pracy serca i przyspieszony oddech. Ponadto obserwowano zwiększoną czynność przytarczyc pobudzającą resorpcję kości przy utrzymaniu dodatniego bilansu wapnia.

Duże ilości Fosforu zawierają:

  • owoce morza: ryby, małże
  • mleko i jego przetwory
  • jajka
  • warzywa: groch, soja, marchew, ziemniaki, soczewica, kukurydza, czosnek, cebula i seler
  • orzechy, migdały, nasiona dyni i słonecznika
  • drożdże
  • produkty wielozbożowe, otręby zbożowe i pszenica
  • tran
  • winogrona i maliny
  • suszone borowiki
  • czekolada

Około 10% fosforu tracimy podczas procesów związanych z przygotowaniem żywności. Aby temu zapobiec, starajmy się nie wydłużać czasu gotowania oraz stosujmy małą ilość wody. Ponadto produkty przechowujmy w ciemnym, chłodnym i suchym miejscu.

Czy wiesz, że…
Fosfor jest niezbędny dla prawidłowego metabolizmu witamin z grupy B.

Wapń

Wapń jest ważnym minerałem, a ostatnie badania wykazują, że na ogół otrzymujemy jedynie około jednej trzeciej ilości potrzebnej nam dla zdrowia. Wapń jest niezbędny do ludzkiego życia – jest surowcem dla kości i zębów oraz ma zasadnicze znaczenie dla przekazywania informacji przez nerwy. Prawie wszystek wapń w organizmie koncentruje się w kościach i zębach. Zapewnia on kurczenie się mięśni, bicie serca i jest niezmierny ważny m.in. dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Kobiety częściej od mężczyzn cierpią na niedobory wapnia, a u osób starszych, zwłaszcza u kobiet, brak wapnia powoduje szczególnie dotkliwe skutki. Niedobór wapnia wywołuje łamliwość kości, choroby dziąseł oraz kurcze mięśni.

Działanie Wapnia:

  • razem z fosforem stanowi budulec dla kości i zębów
  • uczestniczy w regulacji szeregu reakcji enzymatycznych
  • bierze udział w krzepnięciu krwi, w przemianach żelaza, w regulacji czynności serca, w regulacji hormonalnej
  • współuczestniczy w przekazywaniu impulsów w obrębie układu nerwowego
  • jest stosowany w leczeniu reakcji uczuleniowych
  • jest niezbędny do prawidłowego wzrastania i rozwoju
  • ma działanie przeciwobrzękowe i przeciwzapalne
  • od prawidłowej ilości wapnia w organizmie zależy rytm serca
  • wpływa na krzepnięcie krwi

Zalecane normy dietetyczne na Wapń dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 500 2500
Dzieci 4-8 lat 800 2500
Chłopcy 9-13 lat 1300 2500
Młodzież męska 14-18 lat 1300 2500
Mężczyźni 19-30 lat 1000 2500
Mężczyźni 31-50 lat 1000 2500
Mężczyźni 50-70 lat 1200 2500
Mężczyźni powyżej 70 lat 1200 2500
Dziewczęta 9-13 lat 1300 2500
Młodzież żeńska 14-18 lat 1300 2500
Kobiety 19-30 lat 1000 2500
Kobiety 31-50 lat 1000 2500
Kobiety 50-70 lat 1200 2500
Kobiety powyżej 70 lat 1200 2500
Kobiety ciężarne do 18 lat 1300 2500
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1000 2500
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1000 2500
Kobiety karmiące do 18 lat 1300 2500
Kobiety karmiące 19-30 lat 1000 2500
Kobiety karmiące 31-50 lat 1000 2500

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Zapotrzebowane na wapń zdecydowanie wzrasta w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, kiedy to największa ilość wapnia jest zużywana na potrzeby rozwijającego się płodu. Jeszcze większe dawki tego składnika mineralnego zaleca się kobietom karmiącym piersią. Zaleca się również większe dawki ludziom starszym, szczególnie kobietom z zaburzeniami hormonalnymi związanymi z przekwitaniem. U tych osób wchłanianie wapnia jest znacznie obniżone na skutek zaburzeń w przemianach witaminy D, która odpowiada za prawidłowy przebieg tego procesu. Osoby ograniczające spożycie mleka i jego przetworów, m.in. z powodu alergii, powinny przyjmować dodatkowe ilości wapnia, ponieważ przeciętnie w naszej diecie 75% wapnia pochodzi właśnie z tych produktów. Zwykle większych dawek wapnia wymagają również ludzie pozostający na niskokalorycznej diecie odchudzającej, pijący w nadmiernych dawkach alkohol, duże ilości kawy i mocnej herbaty, nałogowo palący tytoń oraz zażywający leki alkalizujące, zobojętniające kwasotę soku żołądkowego. Witamina A (duże dawki) powoduje wypłukiwanie wapnia z kości.

Jeśli za mało, to…
Niedobór wapnia w diecie prowadzi do obniżenia wzrostu, osteomalacji, drgawek, częstych kurczy mięśni, nadciśnienia tętniczego. Późnym objawem deficytu wapnia jest osteoporoza, występująca głównie u kobiet, charakteryzująca się częstymi złamaniami kości, ich zniekształceniem oraz zmniejszeniem się wysokości ciała. Z badań wynika, że ryzyko zachorowania na osteoporozę jest znacznie większe u kobiet o jasnej cerze, po okresie przekwitania, z niedowagą, nadużywających alkoholu; kawy, palących tytoń, spożywających dużo białka, w rodzinach, w których uprzednio pojawiała się ta choroba. Przy deficycie wapnia mogą wystąpić takie choroby jak: próchnica, paradontoza, zwapnienia żył, bezsenność, stany lękowe.

A kiedy nadmiar, to…
Przedawkowanie wapnia – hiperkalcemia występuje przy dawkach powyżej 2500mg dziennie. Obserwuje się nadwrażliwość skóry i oczu na światło, wzrost ciśnienia krwi, spowolnienie pracy serca, wymioty, zmiany na skórze oraz dolegliwości bólowe kostne i mięśniowe. Wapń obniża wchłanianie żelaza. Doustne środki antykoncepcyjne, a także witamina D (duże dawki) nasilają wchłanianie wapnia.

Duże ilości Wapnia zawierają:

  • mleko i jego przetwory
  • sery
  • jajka
  • ryby: sardynki, łosoś
  • krewetki i kawior
  • warzywa: soja, jarmuż, brokuły, fasola, kapusta włoska, rzepa i kalarepa
  • owoce: sok pomarańczowy, suszone figi, poziomki, porzeczki, jeżyny, maliny, pomarańcze, truskawki
  • orzechy, migdały i nasiona słonecznika
  • majeranek, kozieradka, bazylia, hyzop, mięta, arnika, nagietek, goryczki, cząber i tymianek
  • tofu

Wapń jest trwały podczas obróbki żywności, lecz podobnie jak inne składniki mineralne, łatwo przechodzi do wody podczas gotowania. Zapobiegniemy tym stratom, gdy ograniczymy ilość wody podczas tego procesu. Dodatkowo starajmy się nie obierać warzyw przed gotowaniem, ponieważ wapń  koncentruje się blisko ich skórki.

Czy wiesz, że…
Die lub trzy szklanki mleka każdego dnia mogą zapobiec pojawieniu się nowotworu jelita grubego. Sugeruje się, że wapń zawarty w mleku neutralizuje kwasy żółciowe, odpowiedzialne za progresję tego nowotworu.

Suplementy zawierające Wapń:
1. Vital 0 -100 mg
2. Vital A – 100 mg
3. Vital B – 100 mg
4. Vital AB – 100 mg
5. Full Spectrum – 50 mg
6. Lion Kids D – 35 mg
7. Power Mins – 250 mg
8. Strong Bones – 300 mg
9. Protect 4 Life – 60 mg
10. Mega Protect 4 Life – 100 mg
11. Smokerade – 60 mg
12. Iron Plus – 30 mg
13. Menopausal Formula – 100 mg
14. New Life – 325 mg

Jod

Nazwa ta pochodzi od greckiego ion – fiolet, ponieważ ten ważny minerał jest właśnie tego koloru. Jod jest składnikiem mineralnym, który został wykryty w 1812 roku w kelpie (glonach morskich). Jod występuje naturalnie w hormonach tarczycy, który jest zasadniczym składnikiem. Hormony te regulują poziom energii. Jod występuje w owocach morza i wodorostach, a sól kuchenną na ogół wzbogaca się o ten pierwiastek. Wole, które jest wynikiem powiększenia tarczycy, występuje powszechnie w tych częściach świata, gdzie gleba jest uboga w jod. Na tych obszarach zaleca się spożywanie jodowanej soli morskiej jako naturalnego uzupełnienia.

Działanie Jodu:

  • jest integralnym składnikiem hormonów tarczycy
  • wywiera działanie antyseptyczne
  • chroni przed skutkami oddziaływania materiałów radioaktywnych
  • zapobiega występowaniu wola
  • sprzyja utrzymaniu zdrowych włosów, paznokci, skóry i zębów
  • spala nadmiar tłuszczu

Zalecane normy dietetyczne na Jod dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 90 200
Dzieci 4-8 lat 90 300
Chłopcy 9-13 lat 120 600
Młodzież męska 14-18 lat 150 900
Mężczyźni 19-30 lat 150 1100
Mężczyźni 31-50 lat 150 1100
Mężczyźni 50-70 lat 150 1100
Mężczyźni powyżej 70 lat 150 1100
Dziewczęta 9-13 lat 120 600
Młodzież żeńska 14-18 lat 150 900
Kobiety 19-30 lat 150 1100
Kobiety 31-50 lat 150 1100
Kobiety 50-70 lat 150 1100
Kobiety powyżej 70 lat 150 1100
Kobiety ciężarne do 18 lat 220 900
Kobiety ciężarne 19-30 lat 220 1100
Kobiety ciężarne 31-50 lat 220 1100
Kobiety karmiące do 18 lat 290 900
Kobiety karmiące 19-30 lat 290 1100
Kobiety karmiące 31-50 lat 290 1100

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na niedobór narażeni są ludzie mieszkający w terenach z niską zawartością jodu w wodzie. Dotyczy to w szczególności obszarów podgórskich i górskich. Także ludzie pozostający na diecie bezsolnej i nie jedzący pokarmów bogatych w jod mogą być narażeni na jego deficyt i w wyniku tego bardzo częste są przypadki wola i kretynizmu. Badania wykazały, że niedobór jodu łączy się także m.in. z chorobą Parkinsona, rakiem tarczycy, stwardnieniem rozsianym i chorobą Alzheimera. Niektóre, skądinąd bardzo wartościowe pokarmy roślinne, takie jak brukselka, kalafior, brokuły zawierają substancje, które działają antagonistycznie w stosunku do jodu. U ludzi, którzy zjadają bardzo duże ilości tych warzyw, może wystąpić niedobór tego pierwiastka.

Jeśli za mało, to…
Niedobór jodu odbija się oczywiście na upośledzeniu syntezy hormonów tarczycy. Tkanka rozrasta się wówczas, aby wyrównać obniżoną produkcję hormonów potrzebnych organizmowi i powstaje wole. Inne objawy to uczucie chronicznego zmęczenia, apatia, suchość skóry, nadwrażliwość na zimno i przyrost masy ciała.

A kiedy nadmiar, to…
Jod przyjmowany w dużych dawkach, np. w formie jodku potasu może spowodować czasowe zablokowanie syntezy hormonów tarczycy, a więc doprowadzić paradoksalnie do hypotyreoidyzmu, tego samego stanu, jaki występuje przy niedoborze tego pierwiastka. Efekt ten jest zazwyczaj czasowy, gdyż gruczoł tarczycy stosunkowo dobrze przystosowuje się do sytuacji nadmiaru jodu. Nadmiar jodu może zaostrzać zmiany trądzikowe na skórze. Duże dawki jodu często powodują zapalenia ślinianek. Niektórzy ludzie wykazują nadwrażliwość na barwniki zawierające jod używane w diagnostyce rentgenologicznej. Substancje te są różne od naturalnie występujących form jodu.

Duże ilości Jodu zawierają:

  • owoce morza: ryby, homary, wodorosty morskie (kelp), ostrygi, kalmary, małże i krewetki
  • woda
  • ananas
  • rodzynki
  • cebula
  • produkty mleczne
  • zioła: bylica, estragon, czarny dziki bez
  • sól kuchenna

Czy wiesz, że…
Jod wywiera działanie ochronne przeciwko materiałom radioaktywnym.

 

 

Suplementy zawierające Jod:
1. Vital 0 – 80 µg
2. Vital A –  50 µg
3. Vital B – 50 µg
4. Vital AB – 50 µg
5. Full Spectrum – 80 µg
6. Lion Kids D – 10 µg
7. Senior formula – 20 µg
8. Power Mins – 50 µg
9. Menopausal Formula – 15 µg
10. New Life – 75 µg

Selen

Przez długie lata selen był postrzegany jako pierwiastek toksyczny dla organizmu. Szczególnie objawiano się jego właściwości kancerogennych. Dopiero stosunkowo niedawno odkryto, że selen choć obecny jest w organizmie jedynie w śladowych ilościach, pełni niezwykłą rolę ochronną w odniesieniu do wielu procesów chorobowych, w tym także chorób nowotworowych. Selen jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym oraz przeciwutleniaczem. Badania wykazały, że chroni przed takimi związanymi z wiekiem schorzeniami, jak choroby serca, zapalenia stawów i może przyczyniać się do leczenia i zapobiegania schorzeniom związanym z brakiem odporności, takimi jak AIDS. Organizm potrzebuje jedynie znikomych ilości selenu dziennie, lecz są one niezbędne, szczególnie ze względu na rolę selenu w ochranianiu błon komórkowych i wspomaganiu ich wszelkich funkcji.

Działanie Selenu:

  • jest składnikiem enzymu chroniącego organizm przed toksycznymi efektami wolnych rodników
  • ma znaczenie dla prawidłowego działania układu immunologicznego
  • pełni rolę odtruwającą w zatruciach metalami ciężkimi, takimi jak kadm i rtęć
  • ma znaczenie płodności męskiej
  • opóźnia proces starzenia
  • neutralizuje alkohol, dym i niektóre tłuszcze
  • chroni przed chorobami serca i krążenia
  • pomocny w leczeniu łupieżu
  • przedłuża młodość, dając młody wygląd

Zalecane normy dietetyczne na Selen dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych[µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 20 90
Dzieci 4-8 lat 30 150
Chłopcy 9-13 lat 40 280
Młodzież męska 14-18 lat 55 400
Mężczyźni 19-30 lat 55 400
Mężczyźni 31-50 lat 55 400
Mężczyźni 50-70 lat 55 400
Mężczyźni powyżej 70 lat 55 400
Dziewczęta 9-13 lat 40 280
Młodzież żeńska 14-18 lat 55 400
Kobiety 19-30 lat 55 400
Kobiety 31-50 lat 55 400
Kobiety 50-70 lat 55 400
Kobiety powyżej 70 lat 55 400
Kobiety ciężarne do 18 lat 60 400
Kobiety ciężarne 19-30 lat 60 400
Kobiety ciężarne 31-50 lat 60 400
Kobiety karmiące do 18 lat 70 400
Kobiety karmiące 19-30 lat 70 400
Kobiety karmiące 31-50 lat 70 400

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Najbardziej narażeni na niedobór selenu są ludzie odżywiani długotrwale przez kroplówkę. Ponadto na niedobór selenu narażeni są przede wszystkim ludzie zamieszkali na terenach ubogich w selen (niektóre ziemie Chin, Syberii, Nowej Zelandii oraz niektóre rejony USA).

Jeśli za mało, to…
Objawem ostrego niedoboru selenu są choroby Keshana i Kashina Becka występujące wśród niektórych populacji Chin i Syberii, żyjących na ziemiach wyjątkowo ubogich w ten pierwiastek.  Choroba Keshana jest rodzajem kardiomiopatii, prowadzącej do charakterystycznego powiększenia serca. Zmiany są nieodwracalne, kiedy się rozwiną, nie pomaga nawet zwiększona podaż selenu. Choroba Kashina – Becka atakuje z kolei stawy, prowadzi do ich powiększania, deformacji kostnych oraz opóźnienia wzrostu. Niski poziom selenu prowadzi również do zwiększonego ryzyka zapadalności na choroby krążeniowe – miażdżycę, dusznicę bolesną, udary mózgu. Niedobory selenu mają wpływ na bezpłodność i na rozwój chorób nowotworowych, wczesne starzenie się organizmu, małą odporność organizmu, podatność na infekcje, podatność na chandrę i depresję, zmienność nastrojów, ciągłe odczucie zmęczenia, ból mięśni i otępienie.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar selenu powoduje łysienie, uszkodzenia skóry, sczernienie paznokci, nadwrażliwość, nudności i wymioty. Po wpływem zatrucia selenem, zwiększa się prawdopodobieństwo powstawania nowotworów.

Dużą ilość Selenu zawierają:

  • warzywa: brokuły, kapusta, ogórki, cebula, seler, kukurydza i pomidory
  • czosnek
  • grzyby
  • wątroba i nerki zwierzęce
  • owoce morza i ryby
  • płatki kukurydziane, nasiona słonecznika, zarodki pszenne i otręby pszenne
  • orzechy brazylijskie

Czy wiesz, że…
Szczególnie bogatym, a nie docenianym dotąd źródłem selenu są wody siarczane ze Swoszowic i Buska. Przyjmuje się, że ich lecznicze właściwości, które dawniej wiązano z siarką, należy przypisać właśnie selenowi.

Suplementy zawierające selen:
1. Vital 0 – 15 µg
2. Vital A – 40 µg
3. Vital B – 15 µg
4. Vital AB – 40 µg
5. Full Spectrum – 20 µg
6. Infant Formula – 60 mg
7. Lion Kids D – 10 µg
8. Senior formula – 20 µg
9. Super CoQ 10 Plus – 10 µg
10. Protect 4 Life – 2o µg
11. Mega Protect 4 Life – 25 µg
12. Smokerade – 20 µg
13. Power Mins – 20 µg
14. Menopausal Formula – 10,5 µg
15. Pro-State Power – 80 µg

Witamina B2 (ryboflawina)

Witamina B2, ryboflawina, jest rozpuszczalna w wodzie, a więc organizm przyswaja ją łatwo. Jest znacznie bardziej trwała niż tiamina, chociaż niszczy ją nadmiar cynku, antybiotyki, estrogen, kofeina i alkohol. Także światło słoneczne niszczy ryboflawinę. Ciekawe jest to, że ryboflawina stanowi witaminę jedynie dla człowieka i zwierząt, natomiast bakterie i rośliny są zdolne do samodzielnej syntezy tego związku.

 

Ryboflawina jest konieczna do:

  • prawidłowego funkcjonowania enzymów związanych z procesem utleniania i oddychania
  • właściwego wykorzystywania przez organizm białek, lipidów i węglowodanów
  • osiągnięcia właściwego wzrostu
  • ochrony przed wolnymi rodnikami
  • prawidłowej rozrodczości
  • zachowania zdrowej skóry, paznokci oraz włosów
  • uaktywnienia witaminy B6
  • zwiększa absorpcję żelaza
  • razem z kwasem foliowym uczestniczy w tworzeniu krwinek czerwonych

Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień]

Grupy ludności Zalecane normy dietetyczne [mg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 0,5
Dzieci 4-8 lat 0,6
Chłopcy 9-13 lat 0,9
Młodzież męska 14-18 lat 1,3
Mężczyźni 19-30 lat 1,3
Mężczyźni 31-50 lat 1,3
Mężczyźni 50-70 lat 1,3
Mężczyźni powyżej 70 lat 1,3
Dziewczęta 9-13 lat 0,9
Młodzież żeńska 14-18 lat 1,0
Kobiety 19-30 lat 1,1
Kobiety 31-50 lat 1,1
Kobiety 50-70 lat 1,1
Kobiety powyżej 70 lat 1,1
Kobiety ciężarne do 18 lat 1,4
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1,4
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1,4
Kobiety karmiące do 18 lat 1,6
Kobiety karmiące 19-30 lat 1,6
Kobiety karmiące 31-50 lat 1,6

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Zapotrzebowanie na ryboflawinę wzrasta przy wykonywaniu ciężkiej pracy oraz intensywnego wysiłku fizycznego. Również stres, zwłaszcza długotrwały powoduje brak ryboflawiny. Kobiety stosujące doustne środki antykoncepcyjne także wymagają dodatkowego podawania ryboflawiny.

ryboflawinaJeśli za mało, to…
W przypadku obniżonej zawartości witaminy B2 w organizmie zostaje zahamowana zdolność do wykorzystywania tłuszczów, mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Ponadto obserwuje się zaburzenia ze strony układu nerwowego (drżenie, zawroty głowy, bezsenność) na skutek obniżenia przewodnictwa nerwowego. Pojawiają się również nawracające uszkodzenia skóry i błon śluzowych, np. pękanie warg i kącików ust, zapalenia języka i warg, egzemy, zapalenia spojówek. Często występuje łojotokowe zapalenie skóry, zapalenia  w obrębie narządów płciowych. Deficytom witaminy B2 towarzyszy także zwiększona podatność na infekcje. U dzieci i młodzieży obserwuje się zahamowanie wzrostu.

A kiedy nadmiar, to…
Witamina B2 nie jest magazynowana w organizmie, a nadmiar jej wydalany jest wraz z moczem. Stąd, jest witaminą bezpieczną i nie obserwowano objawów zatrucia tym związkiem. Jedynym nieszkodliwym objawem ubocznym wiążącym się ze zwiększoną podażą witaminy B2 jest intensywnie żółta barwa moczu.

Dużą ilość witaminy B2 zawierają:

  • mleko
  • sery
  • jogurt
  • jaja
  • wątroba
  • ryby (szczególnie makrela)
  • warzywa liściaste
  • niektóre owoce np. morele
  • drożdże
  • ziarna zbóż i kiełki pszenicy

Ryboflawina jest bardzo wrażliwa na światło słoneczne. Dlatego też produkty żywnościowe np. mleko nie powinny być transportowane w przeźroczystych opakowaniach, gdyż zaledwie w ciągu kilku godzin tracą zawartość tej witaminy. Ryboflawina ulega rozkładowi także w środowisku kwaśnym i zasadowym oraz w obecności czynników utleniających. Poważne straty ponosimy podczas długiego płukania produktów, gotowania ich bez przykrycia i w dużej ilości wody oraz podczas odlewania wywarów, chociaż warto wiedzieć, że sama wysoka temperatura nie przyczynia się dl obniżenia tej witaminy. Długotrwałe (14-15 godzin) rozmrażanie na świetle mięsa powoduje znaczne ubytki tej witaminy, dlatego, też, najlepiej jest zamrożone mięso wkładać od razu do wrzątku.

Czy wiesz, że…
Witamina B2 przeciwdziała powstawaniu katarakty (zaćmy).

 

Suplementy zawierające witaminę B2:
1. Stress Management – 1,8 mg
2. Vital 0 – 1,6 mg
3. Vital A – 1,6 mg
4. Vital B – 1,6 mg
5. Vital AB – 1,6 mg
6. Full Spectrum – 1,2 mg
7. Infant Formula – 0,6 mg
8. Lion Kids D – 0,6 mg
9. Senior Formula – 1,5 mg
10. Menopausal Formula – 2,5 mg
11. New Life – 1 mg
12. Culevit – 1,1 mg

Witamina B3 (witamina PP, niacyna)

Trzecią witaminą z grupy B jest niacyna, witamina B3, zwana także witaminą PP. Terminem witamina PP określamy łącznie dwa związki: kwas nikotynowy i jego pochodną – nikotynamid. Związki te mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka przez drobnoustroje żyjące w jelitach pod warunkiem dostatecznego dostarczenia z pożywieniem jednego z aminokwasów oraz obecności innych witamin z grupy B. Pierwszych odkryć dotyczących tej witaminy dokonali naukowcy Harden i Young na początku naszego stulecia. W 1914 roku amerykański uczony polskiego pochodzenia Kazimierz Funk wysunął hipotezę, że ciężka choroba – pelagra jest skutkiem niedoboru jednej z witamin. Jednakże dopiero w latach trzydziestych naszego stulecia odkryto strukturę i funkcje związku, którego brak powoduje objawy pelagry – witaminy PP.

Działanie witaminy PP:

  • jest składnikiem enzymów biorących udział w procesie oddychania tkankowego
  • odgrywa istotną rolę w metabolizmie tłuszczów (obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi) oraz w metabolizmie cukrów
  • obniża ciśnienie krwiobiegu
  • pobudza wydzielanie soku żołądkowego
  • jest nieodzowna dla zdrowia skóry, a także prawidłowej pracy mięśni i układu nerwowego
  • konieczna do syntezy DNA
  • niezbędna do syntezy hormonów płciowych i kortyzonu, tyrozyny oraz insuliny

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B3 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]
Bezpieczna maksymalna
dawka nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [mg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 6 10
Dzieci 4-8 lat 8 15
Chłopcy 9-13 lat 12 20
Młodzież męska 14-18 lat 16 30
Mężczyźni 19-30 lat 16 35
Mężczyźni 31-50 lat 16 35
Mężczyźni 50-70 lat 16 35
Mężczyźni powyżej 70 lat 16 35
Dziewczęta 9-13 lat 12 20
Młodzież żeńska 14-18 lat 14 30
Kobiety 19-30 lat 14 35
Kobiety 31-50 lat 14 35
Kobiety 50-70 lat 14 35
Kobiety powyżej 70 lat 14 35
Kobiety ciężarne do 18 lat 18 30
Kobiety ciężarne 19-30 lat 18 35
Kobiety ciężarne 31-50 lat 18 35
Kobiety karmiące do 18 lat 17 30
Kobiety karmiące 19-30 lat 17 35
Kobiety karmiące 31-50 lat 17 35

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Zapotrzebowanie na niacynę zależy od intensywności wykonywanego wysiłku fizycznego. Im cięższa praca (również sport), tym większa ilość niacyny powinna być przyjmowana. Dodatkowa suplementacja tą witaminą jest wskazana w przypadku osób ze skłonnością do podwyższonego poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz z cukrzycą. Również ludzie w długotrwałych i częstych sytuacjach stresowych oraz osoby chorujące na nadczynność tarczycy, choroby wyniszczające organizm (np. choroba nowotworowa, marskość wątroby) wymagają zwiększonej dawki niacyny.

niacynaJeśli za mało, to…
Jednym z pierwszych objawów niedoboru niacyny może być wrażliwość skóry na promienie słoneczne, zmęczenie, bóle głowy. Ostry niedobór niacyny prowadzi do pelagry. Choroba ta objawia się zmianami na skórze (charakterystyczne zgrubienia, łuszczenie i stany zapalne), wymioty, biegunki, zaburzenia pracy wątroby i systemu nerwowego. Nie leczona pelagra może prowadzić do śmierci. Pelagra występuje głównie wśród niektórych populacji zamieszkałych na terenach Meksyku i Ameryki Łacińskiej, odżywiających się głównie ryżem i kukurydzą, a więc pokarmami z bardzo małą zawartością niacyny. W krajach cywilizowanych symptomy pelagry spotyka się jedynie w połączeniu z chronicznym alkoholizmem, marskością wątroby i ciężkimi biegunkami.

A kiedy nadmiar, to…
Przy przedawkowaniu obserwuje się zaczerwienienie i pieczenie skóry, nudności, wymioty, biegunkę, utratę przytomności. Duże dawki mogą również spowodować atak dny moczanowej u osób ze skłonnością do podwyższonego poziomu kwasu moczowego, także pogorszyć stan zdrowia osób z cukrzycą. Przyjmowanie przez dłuższy czas wysokich dawek niacyny może powodować zaostrzenie choroby wrzodowej żołądka lub zaburzyć funkcje wątroby.

Dużą ilość Witaminy PP zawierają:

  • wątroba wołowa
  • ryby: makrela, halibut, łosoś, tuńczyk
  • cielęcina i indyk
  • owoce: awokado, figi, daktyle, śliwki
  • orzeszki ziemne
  • nasiona słonecznika
  • kiełki pszenicy

Niacyna należy do nielicznych trwałych witamin, odpornych na działanie takich czynników, jak tlen, temperatura czy światło. Do pewnych strat tej witaminy dochodzi podczas długotrwałego gotowania, gdyż jest ona dobrze rozpuszczalna w wodzie.

Czy wiesz, że…
Objawy uboczne związane z przedawkowaniem występują głównie za sprawą kwasu nikotynowego. Druga postać niacyny – nikotynamid – jest bezpieczniejsza, dlatego też to nikotynamid, a nie kwas nikotynowy, jest powszechnie stosowany w preparatach farmaceutycznych.

Suplementy zawierające witaminę B3:
1. Stress Management – 15 mg
2. Vital o – 18 mg
3. Vital A – 18 mg
4. Vital B – 18 mg
5. Vital AB – 18 mg
6. Full Spectrum – 10 mg
7. Infant Formula – 8 mg
8. Lion Kids D – 7 mg
9. Senior Formula – 10 mg
10. Menopausal Formula – 7,5 mg
11. New Life – 9 mg

Witamina B12 (kobalamina)

Witamina B12, zwana także kobalaminą i cyjanokobalaminą jest znana jako „witamina czerwona”. Nazwa kobalamina związana jest z obecnością atomu kobaltu w cząsteczce te witaminy. Rozpuszcza się w wodzie i znajduje się wyłącznie w żywności pochodzenia zwierzęcego, chociaż niektóre produkty wegetariańskie są obecnie wzbogacane o tę witaminę. Witamina B12 jest jedyną witaminą zawierającą niezbędne składniki mineralne, ale nasze zapotrzebowanie na nią jest jest jednak bardzo niewielkie. Znaczenie witaminy B12 dla ustroju zostało odkryte w 1934 roku przez dwóch naukowców. Uczeni ci opisali ochronne właściwości tego związku w zapobieganiu anemii złośliwej, chorobie traktowanej wówczas jako nieuleczalnej.

Działanie Witaminy B12:

  • jest niezbędna do tworzenia czerwonych ciałek krwi
  • bierze udział w przemianach metabolicznych węglowodanów, tłuszczów i aminokwasów
  • uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych
  • jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i osiągnięcia prawidłowego wzrostu
  • odgrywa rolę w płodności i stymuluje wydzielanie mleka u matek
  • wpływa korzystnie na zdolność koncentracji, pamięć i równowagę psychiczną
  • usuwa cyjanek z żywności i dymu papierosowego

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B12 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy dietetyczne [µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 0,9
Dzieci 4-8 lat 1,2
Chłopcy 9-13 lat 1,8
Młodzież męska 14-18 lat 2.4
Mężczyźni 19-30 lat 2,4
Mężczyźni 31-50 lat 2,4
Mężczyźni 50-70 lat 2,4
Mężczyźni powyżej 70 lat 2,4
Dziewczęta 9-13 lat 1,8
Młodzież żeńska 14-18 lat 2,4
Kobiety 19-30 lat 2,4
Kobiety 31-50 lat 2,4
Kobiety 50-70 lat 2,4
Kobiety powyżej 70 lat 2,4
Kobiety ciężarne do 18 lat 2,6
Kobiety ciężarne 19-30 lat 2,6
Kobiety ciężarne 31-50 lat 2,6
Kobiety karmiące do 18 lat 2,8
Kobiety karmiące 19-30 lat 2,8
Kobiety karmiące 31-50 lat 2,8

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Dodatkowa podaż kobalaminy wskazana jest u chorych na różne rodzaje anemii – złośliwą, krwotoczną oraz pokarmowej. Jest także wskazana w nerwobólach, cukrzycowych zapaleniach nerwów, ogólnym zmęczeniu fizycznym i psychicznym. Na deficyt witaminy B12 narażeni są przede wszystkim wegetarianie, którzy nie jedzą mięsa i produktów mlecznych, będących prawie wyłącznym źródłem tej witaminy. Niedobór tej witaminy jest szczególnie dokuczliwy u dzieci. Niedobór witaminy B12 może powstać także niezależnie od diety, na tle upośledzonej przyswajalności tej witaminy, np. u ludzi z chorobą Crohna, niedomogą trzustki lub po operacjach jelit lub żołądka. Niektóre leki niszczą zasoby witaminy B12, należą do nich środki antykoncepcyjne, leki obniżające cholesterol, leki przeciw wrzodowe i potas. Niekorzystne interakcje, powodujące obniżenie poziomu kobalaminy, powodują także duże dawki witaminy C oraz kwasu foliowego.

Jeśli za mało, to…
Wczesnymi objawami niedoboru witaminy B12 są osłabienie, utrata wagi, bóle krzyża, apatia, zakłócenia pamięci, chaos myślowy i obniżony refleks. Przedłużający się niedobór prowadzi do anemii wraz z uszkodzeniami układu nerwowego (drętwienie, mrowienie, chłód). Anemia nie zawsze jest rezultatem niedostateczne spożywania witaminy B12 w diecie. Często jej przyczyną może być brak czynnika w soku żołądkowym, bez które przyswajanie witaminy B12 jest niemożliwe. Szczególnie częsta sytuacja ta ma miejsce u ludzi starszych.

A kiedy nadmiar, to…
Witamina B12 jest uważana za mało toksyczną nawet w dużych dawkach. Wewnętrzny czynnik soku żołądkowego, pośredniczy we wchłanianiu witaminy B12, zabezpiecza przed przedawkowaniem tą witaminą. Nadmiar witaminy jest wydalany z kałem.

Duże ilości Witaminy B12 zawierają:

  • mięso i produkty mięsne: ryby, drób, skorupiaki
  • jaja
  • mleko i produkty mleczne

Witamina B12 jest syntetyzowana także przez bakterie występujące naturalnie w jelitach. Gromadzi się w wątrobie, mięśniach, trzustce i nadnerczach. Najważniejszym magazynem tej witaminy jest wątroba. U dobrze odżywionych ludzi wątrobowe zapasy kobalaminy wystarczają na 4-5 lat. Witamina B12 jest bardzo odporna na ciepło, dlatego gotowanie pokarmu nie niszczy jej. Smażenie tylko w niewielkim stopniu niszczy kobalaminę.

Czy wiesz, że…
Objawy związane z niedoborem witaminy B12 mogą wystąpić nawet po 5 latach.

Suplementy zawierające witaminę B12:
1. Stress Management – 2 µg
2. Vital 0 – 1 µg
3. Vital A – 1 µg
4. Vital B – 1 µg
5. Vital AB – 1 µg
6. Full Spectrum – 1 µg
7. Lion Kids D – 1 µg
8. Senior Formula – 1 µg

Witamina D (kalcyferol, ergosterol)

witamina DWitamina D jest rozpuszczalna w tłuszczu i może być magazynowana przez organizm. Może być także wytwarzana przez organizm pod wpływem światła słonecznego, które oddziałuje na tłuszcze znajdujące się w skórze, a następnie wchłaniania przez ustrój. Skażenie środowiska może utrudnić oddziaływanie słońca na organizm i ludzie żyjący na obszarach o wysokim stopniu skażenia powietrza mogą nie wytwarzać odpowiednich ilości. Także opalanie sprawia, że produkcja witaminy D jest mniej efektywna. Witamina D jest potrzebna do prawidłowego wchłaniania i przemian metabolicznych wielu składników mineralnych, a w szczególności witaminy A. Jest także niezbędna do rozwoju kości i zębów oraz prawidłowego funkcjonowania nerek. Witamina D wywarzana przez organizm lub przyjmowana w postaci naturalnych produktów jest znana, jako kalcyferol. Syntetyczna witamina D, która często występuje w suplementach, jest znana jako ergokalcyferol. Przyjmowana doustnie witamina D jest absorbowana z tłuszczami do jelit.

Działanie Witaminy D:

  • jest ważnym czynnikiem mineralizacji kości, reguluje wchłanianie, przyswajanie, wbudowywanie do kości i wydalanie wapnia i fosforu
  • przez wzmacnianie odporności immunologicznej organizmu zapobiega zachorowaniu na choroby zakaźne
  • pomaga organizmowi asymilować witaminę A
  • jest potrzebna do utrzymania zdrowia kości i zębów
  • jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania nerek

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę D*

Grupy ludności

Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]

Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 5 50
Dzieci 4-8 lat 5 50
Chłopcy 9-13 lat 5 50
Młodzież męska 14-18 lat 5 50
Mężczyźni 19-30 lat 5 50
Mężczyźni 31-50 lat 5 50
Mężczyźni 50-70 lat 10 50
Mężczyźni powyżej 70 lat 15 50
Dziewczęta 9-13 lat 5 50
Młodzież żeńska 14-18 lat 5 50
Kobiety 19-30 lat 5 50
Kobiety 31-50 lat 5 50
Kobiety 50-70 lat 10 50
Kobiety powyżej 70 lat 15 50
Kobiety ciężarne do 18 lat 5 50
Kobiety ciężarne 19-30 lat 5 50
Kobiety ciężarne 31-50 lat 5 50
Kobiety karmiące do 18 lat 5 50
Kobiety karmiące 19-30 lat 5 50
Kobiety karmiące 31-50 lat 5 50

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na niedostateczne podaż witaminy D mogą być narażone dzieci do lat 3, ludzie o bardzo ciemniej karnacji skóry (szczególnie Murzyni), ludzie nie mający kontaktu ze światłem słonecznym, ludzie po długim stosowaniu hormonów sterydowych, chorzy na gruźlicę i na łuszczycę. Niedobór u zdrowych większych dzieci i dorosłych, regularnie wychodzących na powietrze i dobrze odżywionych praktycznie nie występują.

kalcyferolJeśli za mało, to…
Pierwszym symptomem niedoboru witaminy D u dzieci jest wzmożona potliwość, później dochodzi do nienormalnego rozwoju kości krzywicy. Krzywica charakteryzuje się przede wszystkim odwapnieniem kości. W wyniku tego następuje deformacja kości czaszki, kręgosłupa i nóg. Wyrzynanie zębów jest bardzo opóźnione i zęby są bardzo drobne. U dorosłych niedobór witaminy D prowadzi do miękkości kości – osteomalacji.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmierna podaż witaminy D może spowodować przykre konsekwencje: zwapnienie tkanek miękkich (np. odkładanie soli wapnia w nerkach, prowadzące do kamicy), nudności, wymioty, osłabienie, zawroty głowy. Ostre zatrucia bardzo dużymi dawkami witaminy D prowadzą do wzrostu ciśnienia krwi, niewydolności nerek i śpiączki. Niektóre nieprzyjemne konsekwencje intensywnych kąpieli słonecznych spowodowane są prawdopodobnie witaminą D wytworzoną przez skórę w nadmiernych ilościach.

Duże ilości witaminy D zawierają:

  • tłuste mleko
  • jaja (żółtka)
  • masło
  • wątroba zwierzęca
  • ryby
  • tran
  • mąka pełnoziarnista

Czy wiesz, że…
W czasach poprzedzających nastanie ery antybiotyków chorych na powszechną wówczas gruźlicę leczono w sanatoriach. Dobrze odżywiani tam pacjenci zażywali tam bez ograniczeń kąpieli słonecznych, świeżego powietrza i wypoczynku. Terapia ta rzeczywiście pomagała wielu ludziom. Dziś rozumiemy, że działo się to w dużym stopniu dzięki zwiększonej syntezie skórnej witaminy D u chorych, która wspomagała ich odporność immunologiczną na prątki gruźlicy.

Suplementy zawierające witaminę D:
1. Lion Kids D – 1 µg
2. Menopausal Formula – 2 µg