Witamina B6 (pirydoksyna)

Witamina B6 jest następną z witamin rozpuszczalnych w wodzie i jej nadmiar jest wydalany z organizmu w ciągu około 8 godzin po przyjęciu. Z tego powodu, a także dlatego, że około 90% witaminy ulega zniszczeniu podczas obróbki żywności, jej niedobory występują dość powszechnie. Witamina B6 jest także znana jako pirydoksyna, pirydoksal, fosforan pirydoksalu i pirydoksamina; wszystkie te substancje są ze sobą spokrewnione. Pirydoksyna jest najpowszechniej stosowaną formą witaminy B6. Podobnie jak ryboflawina, pirydoksyna jest syntetyzowana przez rośliny i bakterie ( w tym bakterie przewodu pokarmowego człowieka). Natomiast organizmy człowieka i zwierząt nie są zdolne do samodzielnego wytwarzania tego związku. Kobiety stosujące hormonalną terapię zastępczą lub przyjmujące tabletki antykoncepcyjne mają zwiększone zapotrzebowanie na tą substancję. Podobnie osoby spożywające duże białka lub nadmierne ilości alkoholu.

Działanie Witaminy B6:

  • jest składnikiem wielu enzymów biorących udział w przemianach chemicznych w organizmie, m.in.: w metabolizmie tłuszczów, aminokwasów, hormonów sterydowych oraz syntezie hemoglobiny
  • jest konieczna dla zdrowia skóry
  • przeciwdziała zaburzeniom nerwowym, zmniejsza drętwienie kończyn oraz nadmierne napięcie mięśniowe
  • reguluje utrzymywanie równowagi płynów wewnątrzustrojowych
  • przeciwdziała objawom napięcia przedmiesiączkowego u kobiet
  • jest potrzebna do wytwarzania kwasu solnego i przyswajania magnezu
  • działa jako naturalny środek moczopędny
  • łagodzi mdłości

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B6 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [mg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka efektów
ubocznych [mg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 0,5 30
Dzieci 4-8 lat 0,6 40
Chłopcy 9-13 lat 1,0 60
Młodzież męska 14-18 lat 1,3 80
Mężczyźni 19-30 lat 1,3 100
Mężczyźni 31-50 lat 1,3 100
Mężczyźni 50-70 lat 1,7 100
Mężczyźni powyżej 70 lat 1,7 100
Dziewczęta 9-13 lat 1,0 60
Młodzież żeńska 14-18 lat 1,2 80
Kobiety 19-30 lat 1,3 100
Kobiety 31-50 lat 1,3 100
Kobiety 50-70 lat 1,5 100
Kobiety powyżej 70 lat 1,5 100
Kobiety ciężarne do 18 lat 1,9 80
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1,9 100
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1,9 100
Kobiety karmiące do 18 lat 2,0 80
Kobiety karmiące 19-30 lat 2,0 100
Kobiety karmiące 31-50 lat 2,0 10

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
U kobiet znacznie zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 występuje w stanach związanych z dużą produkcją hormonów płciowych estrogenów, a więc w ciąży, w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, w przypadku zażywania tabletek antykoncepcyjnych, zawierających estrogeny. Bardzo podatni na niedobory  pirydoksyny są ludzie starsi, ze względu na ogólne osłabione wchłanianie i gorsze trawienie składników pokarmowych. Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 mają także ludzie spożywający duże ilości białka, nadużywający alkoholu, chorzy na przewlekłe wyniszczające choroby, rekonwalescenci po przebytych zabiegach chirurgicznych i ludzie po prześwietleniach promieniami Roentgena.

Jeśli za mało, to…
Objawy niedoboru witaminy B6 są niespecyficzne, przypominają objawy towarzyszące wielu innym niedoborom żywieniowym. Może wystąpić anemia, zmiany zapalne skóry (zajady wokół ust) i błon śluzowych (ust i języka), osłabienie, stany depresyjne, poranne nudności, bezsenność, niekiedy drgawki lub drętwienie lub kurcze nóg i ramion. Ponadto niedobór tej witaminy może być jedną z przyczyn podwyższonego poziomu cholesterolu, obniżonej ilości żelaza i zbyt niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemia).

A kiedy nadmiar, to…
Przy przedawkowaniu witaminy B6 pojawiają się zaburzenia czucia, bóle kończyn, choroby neurologiczne. Te objawy uboczne występują jednak dopiero przy podaży dużych dawek pirydoksyny powyżej 500mg dziennie.

Dużą ilość Witaminy B6 zawierają:

  • drożdże
  • wątroba
  • mięso i ryby
  • mleko
  • pełne ziarna zbóż
  • wyroby z mąk razowych
  • warzywa, szczególnie strączkowe
  • ziemniaki
  • owoce, a zwłaszcza banany
  • orzechy laskowe, włoskie
  • nasiona słonecznika

Przechowywanie pokarmów w niskich temperaturach (mrożenie) powoduje znaczne ubytki witaminy B6. Straty obserwuje się również podczas gotowania warzyw, kiedy razem z odlewaną wodą usuwamy duże ilości witamin. Ponadto konserwowanie, przetwarzanie, puszkowanie produktów spożywczych niszczy ją w znacznym stopniu. Witamina ta jest wrażliwa na światło. Mleko rozlane do jasnych, przeźroczystych butelek i wystawione na słońce, po dwóch godzinach traci ponad 50% jej zawartości.

Czy wiesz, że…
Witamina B6 jest od dawna znana jako środek na „nietycie” i dlatego stanowi cenny składnik wielu diet odchudzających. Witamina ta pomaga w spalaniu „własnego” niepotrzebnego tłuszczu, a także tłuszczu dostarczanego w nadmiarze z pożywieniem.

Suplementy zawierające witaminę B6:
1. Stress Management – 2 mg
2. Vital 0 – 2 m g
3. Vital A – 2 mg
4. Vital B – 2 mg
5. Vital AB – 2 mg
6. Full Spectrum – 1,2 mg
7. Infant Formula – 0,4 mg
8. Lion Kids D – 0,7 mg
9. Senior Formula – 1,5 mg
10. Menopausal Formula – 2,5 mg
11. New Life – 1mg
12. Natural HGH Support – 2 mg
13. Culevit 1,2 mg

Witamina P (kompleks C, bioflawonoidy cytrynianowe, rutyna, hesperydyna)

witamina PWitamina P jest to zespół flawonoidów, których brak lub niedobór w pożywieniu może powodować przedwczesną dezaktywację witaminy C, zmiany zwyrodnieniowe w obrębie tętnic i żył, nadmierną przepuszczalność i kruchość ścian naczyń krwionośnych oraz tendencję do miażdżycy, zawału i zatoru. Metabolizm bioflawonoidów w organizmie jest ściśle powiązany z witaminą C, lecz niebagatelna ilość witaminy P jest syntetyzowana, w jelitach. A więc flora bakteryjna wykorzystuje cukry zawarte w pożywieniu, przede wszystkim sacharozę, aby produkować antocyjany pod wpływem działania miedzi. Witamina P naturalnego pochodzenia (owoce, jarzyny, zioła) charakteryzuje się lepszą przyswajalnością i pewniejszym działaniem farmakologicznym. Witamina P ulega zniszczeniu wskutek gotowania i utlenia się na powietrzu.

Działanie Witaminy P:

  • ma korzystny wpływ na krwawiące dziąsła, powodując ich gojenie się
  • działa ochronnie na ścianki naczyń włosowatych
  • obniża ciśnienie
  • przeciwinfekcyjna
  • w przypadkach chronicznych zapaleń dziąseł usuwa opuchliznę
  • przedłuża i wzmaga działanie witaminy C
  • zapobiega zlepianiu się krwinek czerwonych i trombocytów
  • likwiduje wolne rodniki
  • chroni przed szkodliwym wpływem promieniowania radioaktywnego i UV

Kiedy potrzebujesz najwięcej
Zapotrzebowanie na witaminę P zależy od ilości witaminy C dostarczanej do organizmu, ponieważ nieustannie oddziałują one na siebie. Niektóre jednak produkty spożywcze, na przykład brukiew, zawierają substancje niszczące witaminę P. Ich regularne spożywanie w większych ilościach będzie więc wymagało zwiększonej dawki dziennej witaminy P. Aby stworzyć optymalne warunki współdziałania witaminy P i witaminy C, dzienna dawka tej ostatniej powinna być dziesięciokrotnie większa od dawki witaminy P. Niektóre dolegliwości w rodzaju zaburzeń równowagi i zawrotów głowy znikają po zjedzeniu dużej ilości czarnych borówek, jeżyn i owoców cytrusowych. Dowodzi to korzystnego wpływu witaminy P na krążenie mózgowe.

Jeśli za mało, to…
Awitaminoza witaminy P powoduje kruchość naczyń włosowatych. Najmniejsze uderzenie powoduje pojawianie się „siniaków” większych lub mniejszych zależnie od siły uderzenia i stopnia niedoboru witaminy. Nasilenie się niedoboru witaminy P powoduje ostre zapalenie dziąseł trwające do czasu dostarczenia do organizmu wystarczającej ilości tej witaminy. Następnie pojawiają się zaburzenia krążenia mózgowego.

A kiedy nadmiar, to…
Nie mogą wystąpić zaburzenia spowodowane przedawkowaniem witaminy P, ponieważ jej nadmiar jest wydalany przez nerki.

Duże ilości witaminy P zawierają:

  • owoce: borówki czarnej, dzikiej róży, głogu, czerwonej porzeczki, jeżyny,  śliwki węgierki ze skórką, wiśni
  • cytryna ze skórką, grejpfruty, pomarańcze, mandarynki, morele, jeżyny, truskawki, winogrona białe i czerwone i jabłka
  • papryka, sałata, pomidory, kapusta, ziemniaki i szpinak
  • zioła: ziele skrzypu, ziele fiołka trójbarwnego, kwiat bzu czarnego, kwiat głogu, kwiat kaliny, owoc kaliny, liść brzozy, ziele nawłoci, kwiat i owoc tarniny, kwiat i owoc czeremchy, liść miłorzębu, ziele wierzbówki i wierzbownicy, kwiat akacji, kwiat wrzosu, ziele dziurawca, ziele i korzeń wilżyny, ziele ruty, liść i pączki jesionu, ziele i kwiat wiązówki

Czy wiesz, że..
Witaminę P poleca się kobietom w okresie przekwitania, cierpiącym na dokuczliwe uderzenia gorąca.