Glin

Glin jest lekkim, srebrzystoszarym metalem, najbardziej rozpowszechnionym na kuli ziemskiej. Pełni największa rolę w przemyśle ze wszystkich lekkich metali. Glin, podobnie jak krzem, nie jest pierwiastkiem niezbędnym dla życia roślin. W dużych ilościach może być toksyczny zarówno dla roślin jak i dla zwierząt zjadających roślinę zawierającą glin. Obecność glinu w glebie związana jest z obecnością jonów H+. Aby pozbyć się glinu z gleby, najczęściej stosuje się równolegle neutralizacje pH oraz sadzenie roślin, które pobierają glin z gruntu w większych ilościach.

A kiedy nadmiar, to…
Glin jest całkowicie asymilowany przez wątrobę i nie wydalany na zewnątrz, nie wykazując przy tym typowych cech toksycznych. Dlatego też większość źródeł zalicza go do metali obojętnych i z tego względu w pewnych określonych warunkach dopuszczony jest do użytkowania w gastronomii. Jednak w przypadku termicznej obróbki żywności, przy bezpośrednim kontakcie z wodą, glin wykazuje wysoką rozpuszczalność i w dużych ilościach przenika do pożywienia. Z tego powodu w Polsce już w latach 80. systematycznie wycofywano z użytku naczynia aluminiowe. Nadmiar glinu nadmiernie obciąża wątrobę, a przyjmowanie dużych dawek tego pierwiastka, zwłaszcza w okresie dzieciństwa, skutkuje upośledzeniem funkcji i mniejszą wydajnością tego organu w późniejszych latach. Warto też wspomnieć, że glin łatwo asymiluje się ze związkami wapnia łatwo przyswajalnego do związków ciężko przyswajalnych. Dlatego też należy ograniczać jego spożycie w okresie wzrostu i rozwoju układu kostnego. Nie jest również wskazane, aby w nadmiarze spożywały go osoby w trakcie leczenia złamań i cierpiące na odwapnienie kości. Nadmiar glinu w organizmie zaburza wchłanianie i przemiany metaboliczne, zachodzące w kośćcu z udziałem wapnia, magnezu, fosforu i fluoru.

Przy wyrobie niektórych artykułów spożywczych producenci używają soli glinu dla poprawienia konsystencji lub koloru. Leki przeciw nadkwasocie żołądka, kosmetyki a zwłaszcza dezodoranty zawierają związki glinu, które skutecznie blokują wydzielanie się potu, lecz jednocześnie przenikają przez skórę do ciała człowieka. Glin powoduje również zaburzenia funkcjonowania i uszkodzenia układu nerwowego. U osób chorych na chorobę Alzheimera stwierdzono duże stężenie glinu w tkance mózgowej.

Czy wiesz, że…
Glin znalazł zastosowanie w przemyśle lotniczym, ponieważ cechuje się wytrzymałością i mała gęstością (jest „lekki”).

Krzem

Krzem jest pierwiastkiem szeroko rozpowszechnionym na kuli ziemskiej. Jego związki są wykorzystywane przez człowieka do produkcji wielu użytecznych artykułów, m.in. kryształków kwarcowych, półprzewodników szkła, a także wkładów silikonowych używanych w chirurgii plastycznej. Rolą biologiczną krzemu, jako niezbędnego pierwiastka śladowego organizmów ludzi i zwierząt, zaczęto doceniać dopiero w latach siedemdziesiątych. Krzem jest obecny przede wszystkim w tkance łącznej, w kościach, skórze i paznokciach.

 

Działanie Krzemu:

  • uczestniczy w budowie i przemianach metabolicznych zachodzących w tkance łącznej, skórze (niezbędny do budowy kolagenu) oraz kości
  • chroni przed miażdżycą tętnic
  • uczestniczy we wzroście i rozwoju
  • może działać skutecznie w zapobieganiu i leczeniu osteoporozy
  • działa przeciw trądzikowi
  • zapobiega nadmiernym krwawieniom miesiączkowym

Jeśli za mało, to…
Niedobór krzemu sprzyja powstawaniu takich objawów jak: obgryzanie paznokci, swędzenie w odbytnicy, zgrzytanie zębami podczas snu. Mogą pojawić się także pęknięcia skóry, opuchnięta tarczyca, powiększona wątroba, swędzenie skóry. Powstaje nadmiar wydzielin czy krwawienia w różnych częściach ciała. Mogą się rozwijać guzy w tkance łącznej (w chrząstkach). Trudno ustalić niedobór krzemu, ponieważ nie wiadomo jaki jest jego optymalny poziom w organizmie.

A kiedy nadmiar, to…
Duże dawki krzemu są toksyczne. W wyniku długotrwałej inhalacji może dojść do krzemowej pylicy płuc.

Duże ilości Krzemu zawierają:

  • warzywa
  • pełne ziarna zbóż
  • owoce morza
  • mleko i przetwory mleczne
  • poziomki

Czy wiesz, że…
Zawartość krzemu w ludzkiej skórze obniża się wraz z wiekiem.