Jod

Nazwa ta pochodzi od greckiego ion – fiolet, ponieważ ten ważny minerał jest właśnie tego koloru. Jod jest składnikiem mineralnym, który został wykryty w 1812 roku w kelpie (glonach morskich). Jod występuje naturalnie w hormonach tarczycy, który jest zasadniczym składnikiem. Hormony te regulują poziom energii. Jod występuje w owocach morza i wodorostach, a sól kuchenną na ogół wzbogaca się o ten pierwiastek. Wole, które jest wynikiem powiększenia tarczycy, występuje powszechnie w tych częściach świata, gdzie gleba jest uboga w jod. Na tych obszarach zaleca się spożywanie jodowanej soli morskiej jako naturalnego uzupełnienia.

Działanie Jodu:

  • jest integralnym składnikiem hormonów tarczycy
  • wywiera działanie antyseptyczne
  • chroni przed skutkami oddziaływania materiałów radioaktywnych
  • zapobiega występowaniu wola
  • sprzyja utrzymaniu zdrowych włosów, paznokci, skóry i zębów
  • spala nadmiar tłuszczu

Zalecane normy dietetyczne na Jod dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych [µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 90 200
Dzieci 4-8 lat 90 300
Chłopcy 9-13 lat 120 600
Młodzież męska 14-18 lat 150 900
Mężczyźni 19-30 lat 150 1100
Mężczyźni 31-50 lat 150 1100
Mężczyźni 50-70 lat 150 1100
Mężczyźni powyżej 70 lat 150 1100
Dziewczęta 9-13 lat 120 600
Młodzież żeńska 14-18 lat 150 900
Kobiety 19-30 lat 150 1100
Kobiety 31-50 lat 150 1100
Kobiety 50-70 lat 150 1100
Kobiety powyżej 70 lat 150 1100
Kobiety ciężarne do 18 lat 220 900
Kobiety ciężarne 19-30 lat 220 1100
Kobiety ciężarne 31-50 lat 220 1100
Kobiety karmiące do 18 lat 290 900
Kobiety karmiące 19-30 lat 290 1100
Kobiety karmiące 31-50 lat 290 1100

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na niedobór narażeni są ludzie mieszkający w terenach z niską zawartością jodu w wodzie. Dotyczy to w szczególności obszarów podgórskich i górskich. Także ludzie pozostający na diecie bezsolnej i nie jedzący pokarmów bogatych w jod mogą być narażeni na jego deficyt i w wyniku tego bardzo częste są przypadki wola i kretynizmu. Badania wykazały, że niedobór jodu łączy się także m.in. z chorobą Parkinsona, rakiem tarczycy, stwardnieniem rozsianym i chorobą Alzheimera. Niektóre, skądinąd bardzo wartościowe pokarmy roślinne, takie jak brukselka, kalafior, brokuły zawierają substancje, które działają antagonistycznie w stosunku do jodu. U ludzi, którzy zjadają bardzo duże ilości tych warzyw, może wystąpić niedobór tego pierwiastka.

Jeśli za mało, to…
Niedobór jodu odbija się oczywiście na upośledzeniu syntezy hormonów tarczycy. Tkanka rozrasta się wówczas, aby wyrównać obniżoną produkcję hormonów potrzebnych organizmowi i powstaje wole. Inne objawy to uczucie chronicznego zmęczenia, apatia, suchość skóry, nadwrażliwość na zimno i przyrost masy ciała.

A kiedy nadmiar, to…
Jod przyjmowany w dużych dawkach, np. w formie jodku potasu może spowodować czasowe zablokowanie syntezy hormonów tarczycy, a więc doprowadzić paradoksalnie do hypotyreoidyzmu, tego samego stanu, jaki występuje przy niedoborze tego pierwiastka. Efekt ten jest zazwyczaj czasowy, gdyż gruczoł tarczycy stosunkowo dobrze przystosowuje się do sytuacji nadmiaru jodu. Nadmiar jodu może zaostrzać zmiany trądzikowe na skórze. Duże dawki jodu często powodują zapalenia ślinianek. Niektórzy ludzie wykazują nadwrażliwość na barwniki zawierające jod używane w diagnostyce rentgenologicznej. Substancje te są różne od naturalnie występujących form jodu.

Duże ilości Jodu zawierają:

  • owoce morza: ryby, homary, wodorosty morskie (kelp), ostrygi, kalmary, małże i krewetki
  • woda
  • ananas
  • rodzynki
  • cebula
  • produkty mleczne
  • zioła: bylica, estragon, czarny dziki bez
  • sól kuchenna

Czy wiesz, że…
Jod wywiera działanie ochronne przeciwko materiałom radioaktywnym.

 

 

Suplementy zawierające Jod:
1. Vital 0 – 80 µg
2. Vital A –  50 µg
3. Vital B – 50 µg
4. Vital AB – 50 µg
5. Full Spectrum – 80 µg
6. Lion Kids D – 10 µg
7. Senior formula – 20 µg
8. Power Mins – 50 µg
9. Menopausal Formula – 15 µg
10. New Life – 75 µg

Miedź

Miedź jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym potrzebnym do oddychania – żelazo i miedź są potrzebne do syntezy hemoglobiny w czerwonych ciałkach krwi. Miedź pełni także ważną rolę przy wytwarzaniu kolagenu, który jest odpowiedzialny za zdrowie naszych kości, chrząstek i skóry. Miedź należy do przeciwutleniaczy, które chronią organizm przed zniszczeniami dokonywanymi przez wolne rodniki. Korzystne działanie między dla rozwoju żywych organizmów znane jest już od dawna, aczkolwiek najpierw zauważono je w stosunku do roślin. Na początku XIX wieku farmerzy w Brandenburgii odkryli, że dodatek soli miedzi do gleby znacząco podnosi plony upraw.

Działanie Miedzi:

  • pełni, obok żelaza, ważną rolę w syntezie i prawidłowym funkcjonowaniu hemoglobiny czerwonych ciałek krwi, białka transportującego tlen
  • bierze również udział w syntezie kolagenu
  • jest potrzebna do wytwarzania hormonów nadnercza
  • jest potrzebna do wytwarzania energii
  • jest niezbędna do przyswajania witaminy C
  • sprawia, że tyrozyna staje się przyswajalna, dzięki czemu skóra i włosy nabierają koloru
  • zapobiega chorobom serca i naczyń przez regulację gospodarki cholesterolowej
  • odgrywa ważną rolę w obronie przed toksycznością wolnych rodników

Zalecane normy dietetyczne na Miedź dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień
]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych
[µg/ dzień]
Dzieci 1-3 lat 340 1000
Dzieci 4-8 lat 440 3000
Chłopcy 9-13 lat 700 5000
Młodzież męska 14-18 lat 890 8000
Mężczyźni 19-30 lat 900 10000
Mężczyźni 31-50 lat 900 10000
Mężczyźni 50-70 lat 900 10000
Mężczyźni powyżej 70 lat 900 10000
Dziewczęta 9-13 lat 700 5000
Młodzież żeńska 14-18 lat 890 8000
Kobiety 19-30 lat 900 10000
Kobiety 31-50 lat 900 10000
Kobiety 50-70 lat 900 10000
Kobiety powyżej 70 lat 900 10000
Kobiety ciężarne do 18 lat 1000 8000
Kobiety ciężarne 19-30 lat 1000 10000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 1000 10000
Kobiety karmiące do 18 lat 1300 8000
Kobiety karmiące 19-30 lat 1300 10000
Kobiety karmiące 31-50 lat 1300 10000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Na ostre niedobory miedzi narażeni są przede wszystkim ludzie odżywiani pozajelitowo (przez kroplówkę). Absorpcję miedzi hamuje w znacznym stopniu dieta bogata w fruktozę i inne cukry zawierające fruktozę. Również wysoka zawartość witaminy C, cynku i fitynianów obniża przyswajalność miedzi.

Jeśli za mało, to…
Niedobór miedzi związany jest ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób serca. Badania wykazują, że deficyt miedzi ma wpływ na zwiększenie poziomu cholesterolu, zwłaszcza jego miażdżycogennej frakcji LDL – cholesterolu. Ponadto obniżony poziom miedzi powoduje zmniejszenie stężenie ważnych neurotransmiterów układu nerwowego, powodując zakłócenia w jego funkcjonowaniu. Niski poziom miedzi może powodować wystąpienie anemii – podobnej do anemii spowodowanej żelazem. Zwiększa również podatność kości na złamania. Niedobór miedzi może dodatkowo powodować wypadanie włosów, drażliwość, obniżoną odporność, depresję i nerwobóle. Umiarkowane niedobory występują dość często, jest to związane przede wszystkim ze stosunkowo małym rozpowszechnieniem miedzi w żywności. Trudno jest sprostować wymogom dziennego zapotrzebowania, gdy nie je się pokarmów dość szczególnych, takich jak małże, homary i ostrygi.

A kiedy nadmiar, to…
Miedź w nadmiarze jest pierwiastkiem toksycznym. Istnieje rzadka choroba dziedziczna związana z zaburzeniami gospodarki miedzią – choroba Wilsona. Najczęstszymi skutkami nadmiaru miedzi mogą być zburzenia psychiki, uszkodzenia nerek i wątroby, chroniczne zatrucia u dzieci a także nadciśnienie tętnicze. Wskazana jest analiza hormonów zwłaszcza u kobiet, ponieważ może wystąpić nadmiar estrogenów u kobiet.

Duże ilości Miedzi zawierają:

  • wątroba i nerki zwierzęce
  • owoce morza: krewetki, małże, ostrygi i homary
  • orzechy
  • warzywa: strączkowe, czerwone buraki, cebula, szpinak, por, pomidory, kalarepa
  • żeń-szeń i aloes
  • owoce: awokado, banany, maliny, jabłka i pomarańcze
  • rośliny: babka, głóg, krwawnik, kozieradka, siemię lniane, lubczyk, łopian, mniszek,

Czy wiesz, że…
Noszenie na przegubach rąk biżuterii (np. bransoletek) wykonanych z miedzi jest wciąż popularnym remedium na schorzenia reumatyczne i degeneracyjne stawów.

Suplementy zawierające miedź:
1. Vital 0 – 500 µg
2. Vital A – 5000 µg
3. Vital B – 500 µg
4. Vital AB – 500 µg
5. Full Spectrum – 1500 µg
6. Lion Kids D – 70 µg
7. Power Mins – 500 µg
8. Menopausal Formula – 200 µg
9. New Life – 1000 µg