Selen

Przez długie lata selen był postrzegany jako pierwiastek toksyczny dla organizmu. Szczególnie objawiano się jego właściwości kancerogennych. Dopiero stosunkowo niedawno odkryto, że selen choć obecny jest w organizmie jedynie w śladowych ilościach, pełni niezwykłą rolę ochronną w odniesieniu do wielu procesów chorobowych, w tym także chorób nowotworowych. Selen jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym oraz przeciwutleniaczem. Badania wykazały, że chroni przed takimi związanymi z wiekiem schorzeniami, jak choroby serca, zapalenia stawów i może przyczyniać się do leczenia i zapobiegania schorzeniom związanym z brakiem odporności, takimi jak AIDS. Organizm potrzebuje jedynie znikomych ilości selenu dziennie, lecz są one niezbędne, szczególnie ze względu na rolę selenu w ochranianiu błon komórkowych i wspomaganiu ich wszelkich funkcji.

Działanie Selenu:

  • jest składnikiem enzymu chroniącego organizm przed toksycznymi efektami wolnych rodników
  • ma znaczenie dla prawidłowego działania układu immunologicznego
  • pełni rolę odtruwającą w zatruciach metalami ciężkimi, takimi jak kadm i rtęć
  • ma znaczenie płodności męskiej
  • opóźnia proces starzenia
  • neutralizuje alkohol, dym i niektóre tłuszcze
  • chroni przed chorobami serca i krążenia
  • pomocny w leczeniu łupieżu
  • przedłuża młodość, dając młody wygląd

Zalecane normy dietetyczne na Selen dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Zalecane normy
dietetyczne [µg/dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka
nie powodująca ryzyka
efektów ubocznych[µg/dzień]
Dzieci 1-3 lat 20 90
Dzieci 4-8 lat 30 150
Chłopcy 9-13 lat 40 280
Młodzież męska 14-18 lat 55 400
Mężczyźni 19-30 lat 55 400
Mężczyźni 31-50 lat 55 400
Mężczyźni 50-70 lat 55 400
Mężczyźni powyżej 70 lat 55 400
Dziewczęta 9-13 lat 40 280
Młodzież żeńska 14-18 lat 55 400
Kobiety 19-30 lat 55 400
Kobiety 31-50 lat 55 400
Kobiety 50-70 lat 55 400
Kobiety powyżej 70 lat 55 400
Kobiety ciężarne do 18 lat 60 400
Kobiety ciężarne 19-30 lat 60 400
Kobiety ciężarne 31-50 lat 60 400
Kobiety karmiące do 18 lat 70 400
Kobiety karmiące 19-30 lat 70 400
Kobiety karmiące 31-50 lat 70 400

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Kiedy potrzebujesz więcej
Najbardziej narażeni na niedobór selenu są ludzie odżywiani długotrwale przez kroplówkę. Ponadto na niedobór selenu narażeni są przede wszystkim ludzie zamieszkali na terenach ubogich w selen (niektóre ziemie Chin, Syberii, Nowej Zelandii oraz niektóre rejony USA).

Jeśli za mało, to…
Objawem ostrego niedoboru selenu są choroby Keshana i Kashina Becka występujące wśród niektórych populacji Chin i Syberii, żyjących na ziemiach wyjątkowo ubogich w ten pierwiastek.  Choroba Keshana jest rodzajem kardiomiopatii, prowadzącej do charakterystycznego powiększenia serca. Zmiany są nieodwracalne, kiedy się rozwiną, nie pomaga nawet zwiększona podaż selenu. Choroba Kashina – Becka atakuje z kolei stawy, prowadzi do ich powiększania, deformacji kostnych oraz opóźnienia wzrostu. Niski poziom selenu prowadzi również do zwiększonego ryzyka zapadalności na choroby krążeniowe – miażdżycę, dusznicę bolesną, udary mózgu. Niedobory selenu mają wpływ na bezpłodność i na rozwój chorób nowotworowych, wczesne starzenie się organizmu, małą odporność organizmu, podatność na infekcje, podatność na chandrę i depresję, zmienność nastrojów, ciągłe odczucie zmęczenia, ból mięśni i otępienie.

A kiedy nadmiar, to…
Nadmiar selenu powoduje łysienie, uszkodzenia skóry, sczernienie paznokci, nadwrażliwość, nudności i wymioty. Po wpływem zatrucia selenem, zwiększa się prawdopodobieństwo powstawania nowotworów.

Dużą ilość Selenu zawierają:

  • warzywa: brokuły, kapusta, ogórki, cebula, seler, kukurydza i pomidory
  • czosnek
  • grzyby
  • wątroba i nerki zwierzęce
  • owoce morza i ryby
  • płatki kukurydziane, nasiona słonecznika, zarodki pszenne i otręby pszenne
  • orzechy brazylijskie

Czy wiesz, że…
Szczególnie bogatym, a nie docenianym dotąd źródłem selenu są wody siarczane ze Swoszowic i Buska. Przyjmuje się, że ich lecznicze właściwości, które dawniej wiązano z siarką, należy przypisać właśnie selenowi.

Suplementy zawierające selen:
1. Vital 0 – 15 µg
2. Vital A – 40 µg
3. Vital B – 15 µg
4. Vital AB – 40 µg
5. Full Spectrum – 20 µg
6. Infant Formula – 60 mg
7. Lion Kids D – 10 µg
8. Senior formula – 20 µg
9. Super CoQ 10 Plus – 10 µg
10. Protect 4 Life – 2o µg
11. Mega Protect 4 Life – 25 µg
12. Smokerade – 20 µg
13. Power Mins – 20 µg
14. Menopausal Formula – 10,5 µg
15. Pro-State Power – 80 µg

Czego powinna nam dostarczać żywność

Żywność zawiera wiele składników, najważniejsze z nich to białka, węglowodany, tłuszcze i błonnik, lecz również niezbędne są witaminy i składniki mineralne, regulujące funkcje organizmu. Pełnowartościowa żywność nie „uszlachetniana” i nie przetwarzana dostarcza tych składników w formie naturalnej, dlatego też są one prawdopodobnie najbardziej korzystne dla naszego zdrowia. Procesy produkcyjne niszczą składniki odżywcze i zmieniają naturalny skład żywności. Warto wiedzieć, co zawierają spożywane przez nas produkty i w jakiej formie najlepiej je spożywać.

Na zdrowe odżywianie składa się pięć grup produktów żywnościowych: tłuszcze, węglowodany, białka, minerały i witaminy. Potrzebujemy także wody, która znajduje się w większości pokarmów i z której w dużej części składa się nasz organizm. Białka powinny stanowić około 15% pożywienia, węglowodany około 60% lub więcej, tłuszcze natomiast maksymalnie 25 do 30%.  Witaminy i minerały można znaleźć w każdej z tych grup, a prawidłowa dieta powinna zawierać wszystkie lub większość z nich w odpowiednich ilościach. Poszczególne witaminy powodują przyspieszenie tych, zachodzących w całym organizmie, reakcji chemicznych.

Witaminy dzielimy na dwa rodzaje: rozpuszczalne w wodzie (witaminy z grupy B i witamina C) oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E i K). Witaminy rozpuszczalne są wchłaniane przez jelita i przenoszone przez krwiobieg do tkanek, gdzie zostają wykorzystane. Organizm nie magazynuje tych witamin i dla uniknięcia niedoborów musi je otrzymywać codziennie. Substancje te są niezbędne do spełniania wielu rozmaitych funkcji organizmu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach pełnią wyspecjalizowane funkcje. Są wchłaniane w jelitach, po czym układ limfatyczny przenosi je do różnych części organizmu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, szczególnie A i D przyjmowane w nadmiernych ilościach wykazują działanie toksyczne. Organizm nie mógłby skutecznie przyswoić witamin bez 18 znanych minerałów, potrzebnych mu do prawidłowego funkcjonowania.

Zachodni sposób odżywiania oznacza na ogół duże spożycie cholesterolu i tłuszczów, małą ilość błonnika oraz dużo rafinowanych cukrów i produktów zwierzęcych. Ludzie stosujący dietę z niską ilością tłuszczów i cholesterolu, a bogatą w błonnik, czyli z dużą ilością warzyw i owoców, są szczuplejsi, zdrowsi i mają więcej energii. Dolegliwości takie jak ból mięśni, bóle głowy, cukrzyca, brak odporności, choroby skórne i niestrawność należy łączyć z ubogim w składniki odżywcze jedzeniem, a wiele z tych objawów znika u ludzi, którzy zdecydują się zmienić swoje przyzwyczajenia żywnościowe i zastosować zdrową dietę.

W twoim codziennym menu powinny znaleźć się świeże owoce, warzywa i sałatki. A świeże mięso i ryby powinny zastąpić gotowe i zamrożone potrawy. Wiele procesów służących konserwacji żywności, takich jak zamrażanie i puszkowanie, powoduje straty składników odżywczych. Wybieraj produkty świeże, miejscowe, ponieważ długie przechowywanie powoduje utratę wartości odżywczych.