Platyna

Platyna jest pierwiastkiem chemicznym. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa platina, oznaczające małe srebro, sreberko. Ten metal występuje wyjątkowo rzadko na ziemi. Poprzez swoją niską reaktywność, jest wykorzystywana w jubilerstwie, jako metal cenniejszy od złota i srebra oraz w technice dentystycznej. Niektóre jej związki są wykorzystywane w medycynie.

Czy wiesz, że…
Platyna aż do XIX wieku służyła prawie wyłącznie oszustom do wykonywania fałszywych monet.

Rad

Rad jest pierwiastkiem chemicznym z grupy metali. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa radius oznaczającego promień. Rad posiada silne własności promieniotwórcze i jest zbliżony do baru. Występuje naturalnie w rudach uranu. Został odkryty przez Marię Skłodowską – Curie i jej męża. Związki radu były używane w terapii nowotworowej oraz do produkcji farb luminescencyjnych. Obecnie rad nie jest już używany, ze względu na dużą radioaktywność, która powodowała białaczkę u osób uczestniczących w produkcji soli radu.

Rad zwiększa szybkość mutagenezy organizmów, szczególnie żyjących w jaskiniach. Średnia zawartość radu w tkankach i kościach u ludzi wynosi ok. 2×10(-9) ppm. Obecność radu w dzisiejszym środowisku naturalnym człowieka jest związana m.in. z kopalinami wchodzącymi w skład betonu . Rad dostający się do organizmu drogą oddechową jest 10 razy bardziej kancerogenny niż spożyty.

Czy wiesz, że…
Maria i Piotr Curie odkryli, że rad ma dwa typy promieniowania: jedno bardzo przenikające – beta, drugie łatwo absorbujące – alfa.

Srebro

W przyrodzie występuje w stanie rodzimym oraz w licznych związkach chemicznych. Jest najlepszym przewodnikiem ciepła i elektryczności spośród wszystkich metali. Srebro jest miękkie i ciągliwe umożliwiając łatwe formowanie go w różne kształty oraz wyciąganie w cienkie druty i folie, dlatego już od starożytności używane jest do wyrobu biżuterii i ozdób. Otrzymywane jest głównie jako produkt uboczny przerobu rud innych metali. Ze względu na specyficzne właściwości fizyczne i chemiczne srebro, jego stopy i związki chemiczne znajdują liczne zastosowania w przemyśle, elektrotechnice oraz fotografii. Ten metal stosuje się od bardzo dawna miejscowo, ze względu na jego trójfazowe działanie przeciwzapalne, gojące oraz przeciwbakteryjne.

Działanie Srebra:

  • wykazuje silne właściwości antybakteryjne (narzędzia chirurgiczne są pokrywane srebrem, by zmniejszyć ryzyko zakażeń bakteryjnych)
  • zapobiega infekcjom
  • w połączeniu z innymi pierwiastkami jest używane do wypełnień zębów w dentystyce
  • było używane do oparzeń i ran

Jeśli nadmiar, to…
Stosowanie srebra w zbyt dużych dawkach może wywołać srebrzycę – srebrzyste przebarwienia skóry. Stan ten jest często nieodwracalny, szpeci wygląd, ale nie ma negatywnego na stan zdrowia.  Ale obecne preparaty, w których składzie jest srebro do stosowania miejscowego nie powodują takiego ryzyka.

Czy wiesz, że…
W XIX wieku marynarze podczas długich wypraw umieszczali srebrne monety w beczkach z wodą i winem, by zachowały świeżość.

Złoto

Złoto jest pierwiastkiem chemicznym występującym w stanie rodzimym. Jest to minerał rzadki. Największe złoża znajdują się na terenach RPA, Rosji i USA. W Polsce pokładów złota już praktycznie nie ma. Jedynie na Dolnym Śląsku przetrwały jedynie pojedyncze potoki, a nazwy miejscowości przypominają o niezwykłej historii regionu. W farmakologii stosuje się sole złota w leczeniu zapalnych schorzeń reumatycznych. W leczeniu mikroelementami, złoto znajduje zastosowanie jako oddzielny pierwiastek bądź w połączeniu miedź-złoto-srebro, w celu pobudzenia kory nadnerczy; wpływa to na zwiększenie wydolności organizmu w zwalczaniu stanów zapalnych oraz ogólną poprawę samopoczucia. Złoto jest wykorzystywane przede wszystkim w przemyśle jubilerskim.

Czy wiesz, że…
El Dorado to potoczny skrót od hiszpańskiego określenia „el hombre dorado” czyli „człowiek olśniony złotem”. El Dorado poszukiwano wszędzie, od dzisiejszych południowych stanów USA po głąb Ameryki Południowej.